Sách » Y Học - Sức Khỏe » Y học thường thức

Nguyên Nhân Hiếm Muộn

Truy tầm hiếm muộn phải trải qua nhiều giai đoạn, nhiều thời gian và nhiều tiền bạc.

Khoa học truy tầm hiếm muộn là tìm hiểu cấu trúc và chức năng bộ phận sinh đẻ của cả đàn ông lẫn đàn bà. Ở đây, chúng tôi chỉ xin trình bày tổng quát những thử nghiệm truy tầm nguyên nhân hiếm muộn.

Thứ nhất là phân tích tinh trùng:

Trung bình mỗi phân khối tinh dịch chứa 20 triệu tinh trùng, 50% số tinh trùng còn chuyển đng được và 20% tinh trùng có hình thái bình thường. Nếu kết quả thử nghiệm tinh trùng bất bình thường thì sẽ phải thử lại cho chính xác.

Thứ hai, chụp hình quang tuyến cơ quan giây chằng và tử cung phụ nữ:

Chụp hình quang tuyến sẽ thực hiện khi vừa hết kinh và trước lúc trứng rụng. An toàn nhất là khoảng ngày thứ 10 trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt phụ nữ. Trước hết, phải chích thuốc phản quang thật nhẹ vào tử cung. Thuốc sẽ lan sang 2 bên đường dẫn trứng. Nếu đường dẫn trứng bị nở, cần dùng trụ sinh doxycycline để ngừa bệnh viêm dây chằng. Nếu chụp hình quang tuyến bất bình thường thì cần soi tử cung và soi bụng. Chụp hình quang tuyến giúp xác định hình dáng tử cung hay dây chằng bất thường, nhưng không thể chắc chắn xác định đường dẫn trứng có bị nghẹt hay không?

Thứ ba, thử nghiệm sau khi giao hợp:

Nghĩa là coi tinh trùng có tác dụng ra sao với màng nhày cổ tử cung. Đây là thử nghiệm tương đối đơn giản, ít tốn kém, nhưng kết quả có vẻ tương phản, không đồng nhất, tùy theo ý kiến kết luận của từng bác sĩ chuyên khoa.

Thử nghiệm thực hiện 2 hay 3 ngày sau khi trứng rụng. Vợ chồng giao hợp trong vòng 8 tới 12 tiếng đồng trước khi gặp bác sĩ chuyên khoa. Mục đích chính của thử nghiệm là muốn xem tinh trùng di chuyển qua cổ tử cung như thế nào. Đồng thời, qua ống kính hiển vi, tìm hiểu độ nhày của tinh dịch, xem xét tinh trùng, bạch cầu, độ axít, v..v... Nếu thấy quá nhiều bạch cầu tức là có bệnh viêm tử cung. Tìm hiểu tinh trùng còn chuyển động được mạnh mẽ như thế nào? Lượng tinh trùng vừa đủ hay ít? Màng nhày cổ tử cung chứa nhiều kháng thể chống tinh trùng? Bác sĩ chuyên khoa còn thử nghiệm thêm nhiều thứ linh tinh phức tạp khác để tìm hiểu thêm nguyên nhân hiếm muộn.

Thứ tư, xác định trứng rụng:

Khoảng 20-25% trường hợp trứng rụng lọn xộn là nguyên nhân của hiếm muộn. Có thể tại trứng không rụng được, giai đoạn hoàng thể (luteal) bất thường, hay trứng rụng không đúng cách. Còn nhiều thử nghiệm khác nữa như: đo nhiệt độ cơ thể, tìm hiểu tình trạng cổ tử cung biến đổi ra sao, đo đô kích thích tố LH trong nước tiểu, đo kích thích tố progesterone trong huyết thanh, sinh thiết màng nhày tử cung, và siêu âm.

Đo nhiệt độ cơ thể là cách đơn giản và rẻ tiền nhất để tiên đoán lúc trứng rụng. Đo nhiệt độ mỗi buổi sáng trước khi ra khỏi giường. Nếu thấy nhiệt độ thay đổi khoảng 0.4° F trong 2 ngày liên tục giúp tiên đoán trứng rụng.

Thử nghiệm màng nhày cổ tử cung thay đổi cũng giúp chẩn đoán trứng rụng. Giữa chu kỳ kinh nguyêt, cổ tử cung mềm ra, lỗ tử cung nở rộng và chứa nhiều nước nhờn trong. Vài ngày sau khi trứng rụng, cổ tử cung đột nhiên cứng lại, lỗ tử cung khép kín, bao phủ chất nhờn.

Ngoài việc thử nghiệm kích thích tố LH trong nước tiểu hay kích thích tố progesterone trong huyết thanh, sinh thiết (biopsy) màng nhày tử cung sẽ giúp thêm tìm hiểu trứng rụng.

Siêu âm cũng bổ túc thêm nữa truy tầm rụng trứng nhưng không được chính xác lắm.

Sau hết, thứ năm là thử nghiệm đặc biệt như soi tử cung và soi bụng. Mục đích chính tìm hiểu bệnh lạc màng trong tử cung (endometriosis) hay bệnh dính những bộ phận (adhesions) bên trong xương chậu. Soi tử cung cũng giúp coi bên trong tử cung có hình thái bình thường hay không? Hoặc bị mọc bướu hay có chứng bệnh tử cung bẩm sinh?

Nói tóm lại, truy tầm bệnh hiếm muộn rất phức tạp, cần nhiều kiên nhẫn, sự hợp tác lâu dài của cả 2 vợ chồng và bác sĩ chuyên khoa.

Để kết luận, xin nói thêm là trong thời gian truy tầm nguyên nhân hiếm muộn, cả 2 vợ chồng đều không được hút thuốc lá, không nên uống rượu, và không dùng ma túy.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.