Sách » Thể loại khác » Tư liệu võ thuật

Lược khảo võ thuật Trung Hoa (Phần 10)

CHƯƠNG CHÍN:CHỈ YẾU

Chương này mở đường cho những người mới theo học quyền thuật và gạt bỏ những điều sai lầm trong lúc luyện tập.

I. NÊN BIẾT CÁCH TÌM THẦY

Tuân Tử có nói : "Học phải tìm thầy", Dương Tử pháp ngôn lại nói : "Cần việc học không bằng chăm lo việc cầu thầy". Ðại phàm học môn gì cũng cần phải có thầy huống chi là quyền thuật, nếu không có thầy chỉ dạy thì làm sao có thể không hiểu được ?

Ngày xưa những người học quyền thường coi trọng về thực nghiệm. Ngày nay lại viết sách, vẽ hình để làm sáng tỏ. Nhưng những người học quyền thuật đã có chỗ tâm đắc thì có thể nhìn hình vẽ mà tìm ra đầu mối, có thể phát kiến những điểm mới lạ. Ðến như kẻ chưa tập võ thì không thể làm như vậy được. Chẳng những người chưa học võ không thể làm được mà đến những người mới học cũng chưa thể tự tập được. Những người tu luyện về Ðạo gia thường nói : "Có được bí quyết rồi mới về xem sách mà hiểu thêm được". Lời nói ấy thật đúng vậy.

Công phu là do mình tự tập, còn pháp môn là nhờ thầy dạy cho. Tuy có thầy giỏi nhưng ta không gia công thì cái giỏi của thầy cũng không giúp gì cho ta được. Tuy không gặp được thầy giỏi nhưng ta cố gắng thì màu xanh thoát từ màu chàm nhưng lại đẹp hơn màu chàm (ý nói học trò học với thầy nhưng sẽ giỏi hơn thầy). Việc ấy thường có vậy. Hàn Dũ có nói : "Ðệ tử không cần phải như thầy, thầy không cần phải hiền hơn đệ tử".

Thật chí lý thay.

Thường mới theo học quyền thuật, không cần phải tìm ngay những thầy võ giỏi nổi tiếng. Bởi vì các vị ấy thường cho mình có địa vị cao không hết lòng chỉ dạy. Ta nên tìm những võ sư có kỹ thuật tốt, am hiểu, tinh thông quyền lý thì rất dễ học hỏi. Ðợi đến khi bước đầu vững vàng, cơ sở thành tựu, ta nên tiến thêm mà cầu học ở các danh sư, xin họ chỉ dạy cho. Như vậy người theo học dễ lĩnh ngộ mà các danh sư cũng không ngại phiền nhiễu.

II. CÁCH TUẦN TỰ TRONG KHI TẬP QUYỀN THUẬT

Phàm những kẻ học quyền, khi đã có thầy chỉ dạy, thì các lối nghiên cứu, tập luyện trước sau đều do thầy chỉ dẫn. Các lối dạy tuần tự trước sau, đại để cũng có nhiều chỗ tương đồng. Nay thông hợp các phái, giả định thành một tiêu chuẩn. Nếu theo đó mà cầu học thì tự cảm thấy rất dễ tiến bộ.

1. Nếu học quyền thuật nội gia thì đầu tiên nên học về Hình Ý Quyền, tiếp đó, học về Thái Cực Quyền và cuối cùng theo học Bát Quái Chưởng. Như đã chuyên luyện môn thôi thủ của Thái  Cực Quyền thì không học Bát Quái Chưởng cũng không hại gì. Bởi vì Bát Quái Chưởng , về phương diện ứng địch, rất hữu dụng, nhưng đã tập kỷ về thôi thủ thì khi gặp kẻ địch vẫn có thể biến hóa một cách thần diệu. Dụng ý của Bát Quái Chưởng cũng nằm trong đó mà thôi.

2. Nếu học quyền thuật của phái Ngoại gia thì đầu tiên nên tập về Ðàn thoái để hạ bàn được vững chắc, thủ pháp, nhãn pháp, thân pháp đều có thể ứng dụng được. Sau đó, tiến thêm lên mà học các môn khác thì lúc đó căn bản đã có. Nếu ban đầu không học về Ðàn thoái mà theo học các loại hoa quyền chuyên nhảy nhót, nhào lộn thì rất dễ mất căn bản.

3. Phương pháp luyện sức, nên lấy phép hô hấp, vận khí làm chủ. Có thể theo hình vẽ chỉ dẫn về Dịch cân kinh thập nhị thế (tức là Vi đà hiến chữ, Trích tinh hoán đẩu, Xuất trảo lượng xí...) và tham chiếu với phương pháp hô hấp để cho sức khỏe được dồi dào. Cũng có thể theo phép vận khí trong sách Thiếu lâm bí quyết. Ðến như các phép tập ngạnh công như cử đá, cử tạ rất dễ tổn thương đến thân thể, mà lại có nhiều bất tiện (nếu gặp lúc không có tạ hoặc đá thì chẳng tập được và những vật nặng như thế không thể mang theo dễ dàng khi đi xa). Nhưng phương pháp vận khí phải cần một thời gian khá lâu mới có công hiệu, không thể kết quả mau chóng. Nếu cần kết quả mau chóng như cử tạ, thì sức khỏe tăng nhanh, nhưng sức dồn lại phần trên của thân thể, hạ bàn hư phù, không bằng lối vận khí của phái Thiếu lâm, hay lối tập điều hòa của Dịch cân kinh rất là hữu dụng. Nếu người tập luyện mà có chí, lúc nào cũng tập rèn thì không có gì hay bằng tập môn Ðàn thoái, lợi ích rất nhiều, không có môn quyền thuật nào sánh bằng. Trong mục "Phàm lệ" của sách Hình ý quyền học sơ bộ Lý Kiếm Thu cũng ca tụng về thực dụng của môn Ðàn thoái. Họ Lý là người giỏi về Hình ý quyền mà cũng phải khen môn Ðàn thoái, như vậy giá trị của môn Ðàn thoái thật cao vậy.

4. Cách chọn những khí giới để luyện tập cái nào trước, cái nào sau thì ai cũng công nhận là trước khi học về khí giới phải học rành về quyền thuật. Ðầu tiên, muốn học về khí giới, nên tập về đơn đao (mã tấu) và côn, về sau hãy tập kiếm và thương. Bởi vì lối đánh đơn đao gần giống với kiếm và lối đánh côn gần giống với thương, nhưng đơn đao dễ học hơn kiếm, côn dễ học hơn thương. Về sau nên tập song đao, song kiếm, song câu, đại đao để tăng thêm sự thú vị. Biết được các loại này thì về sau có thể lĩnh hội được các lối sử dụng về khí giới khác rất dễ dàng. Nếu không tập những võ khí khác cũng không hại gì, mà nếu có tập cũng không gặp khó khăn.

III. THÔNG BỆNH CỦA NHỮNG NGƯỜI HỌC QUYỀN

1. Chúng ta xem những người  học quyền thuật, thường ban đầu thì rất hào hứng, nhưng cuối cùng bỏ dở, không chịu tập luyện, đến nỗi quên hết những điều đã học được. Như vậy là tại làm sao ? Bởi vì tâm lý của người ta thường thích cái mới quá chán cái cũ, vì vậy lúc mới học tham học nhiều để mau được lợi ích, lại muốn cho mau thành công. Trong lúc luyện tập quyền thuật, học môn này chưa xong, đã mong học một môn khác, căn bản vì vậy không được chắc chắn. Thêm nữa lại tập nhiều môn, nếu một ngày kia xa thầy, không khỏi gặp những điều thiếu sót, quên lần. Ðã thiếu sót, quên lẫn, thì tập không còn hứng thú. Bởi không hứng thú nên không ôn luyện, không bao lâu thì quên sạch những điều đã học. Ðó là một mối hại vậy.

2. Lại có người vì bận nhiều việc, tình cờ bỏ phế không tập trong một thời gian. Mà tập quyền cũng như tập viết, không nên gián đoạn một ngày. Nếu lỡ gặp phải một thời gian không tập luyện thì công phu tập luyện trước kia coi như mất cả. Vì vậy có kẻ bỏ một thời gian không tập rồi chán nản mà bỏ tập luôn ! Thật ra, nếu lỡ mất một thời gian không tập luyện cũng không đến nỗi hại lắm.

3. Phàm học một loại quyền thuật nào, nếu không luyện đến ngàn lần rất dễ bị quên... Nếu tập hơn ngàn lần thì thành thuộc mà thành ra xảo diệu. Trong đó có bao nhiêu phương pháp đều có thể tự mình lĩnh ngộ được. Không nên cầu học cho nhiều, chỉ chuộng hình thức bên ngoài. Vì vậy có người học quyền thuật mấy năm, có thể tập được rất nhiều bài quyền mà đến khi gặp kẻ địch thì không thể tự vệ được, cử động thất thế, đến nỗi bị những kẻ không học võ đánh bại ! Ðó là bởi tham nhiều mà không tinh luyện vậy.

IV. Ý NGHĨA CỦA HAI CHỮ "TINH" (RÒNG) VÀ "BÁC" (RỘNG)

Một nhà văn đời Thanh là Ngô Ðịnh Hữu có nói :"Muốn cho rộng mà lại cầu cho tinh, muốn sức chia ra nhiều mà công phu thành tựu, thì từ xưa đến nay chưa từng có vậy".

Nhưng Mạnh Tử lại nói :"Nếu bác học mà trình bày rõ ràng thì từ chỗ học rộng có thể trở về chỗ giản ước được".

Hai ý kiến trên hình như xung đột nhau nhưng kỳ thực lại có thể dung hoà với nhau.

Chúng ta học tập quyền thuật có thể chứng minh điều ấy. Chúng tôi thường nghe một võ sư là Mã Vân Phố nói : "Những vị quyền sư ở phương Bắc Trung Quốc dạy học trò, đầu tiên dạy một môn quyền thuật quan trọng nhất trong môn phái, như trong môn Ðàn thoái thì dạy 10 lộ Ðàn thoái, trong môn Hồng quyền thì dạy Ðệ nhất lộ Hồng quyền, môn Phê quải thì dạy Phê quải quyền. Rồi bắt học trò luyện tập trong 3 năm ròng, sau đó mới dạy những loại khác. Như vậy, người học có một cơ bản vững chắc, hơn nữa để xem người học có lòng nhẫn nại hay không ? Nếu không có lòng nhẫn nại thì lòng yêu thích võ thuật không cao, cuối cùng cũng bỏ ngang nữa chừng, tốt hơn là không dạy gì thêm cho đõ tốn thì giờ và tâm lực".

Lời nói ấy hết sức hữu lý. Vì vậy các võ sư phương Bắc, tuy trình độ cao thấp khác nhau, nhưng không bao giờ chỉ cậy vào sức mạnh của kẻ chưa học võ, mà lúc nào tay chân cũng nhanh nhẹn, có thể ứng địch được.

Còn người phía Nam Trung Quốc, quen tính phù hoa, ai ai cũng tham học nhiều, không nghĩ đến căn bản. Vì vậy, có kẻ học quyền thuật lâu đến 7, 8 năm, mà nếu gặp phải một người có sức mạnh và nhanh tay, thường không thể chế ngự họ được. Ðó là do có và không có căn bản mà ra vậy.

Nếu học một môn mà công phu tập luyện đã dày sâu, thì muốn học rộng thêm rất dễ. Tinh luyện giúp cho ta biến hóa thần diệu, học rộng giúp cho kiến thức của ta mở mang. Vì vậy, dù học rộng mà tinh lực không bị hao tổn, sức tuy chia ra mà vẫn thành tựu. Câu nói của văn gia Ngô Ðịnh Hữu chỉ có ý khuyên những người không có chủ kiến, thiếu lập trường, cứ theo đuổi kẻ khác, tự mình không chọn một con đường riêng cho mình. Ôi !  Lý trên há chỉ đúng cho những kẻ học quyền thuật mà thôi sao ? Trăm nghiệp khác khác mà thành hay không thành cũng do lẽ ấy mà suy ra vậy.

PDFHero.com - Chuyển đổi PDF sang Word miễn phí