Sách » Truyện Trung Hoa » Truyện Thành ngữ Trung Quốc

Sát thân thành nhân

Chữ "Nhân" là chỉ đạo đức và lý tưởng cao cả của nhà nho. Ý của câu thành ngữ này chỉ hy sinh tính mạng để tác thành nhân đức. Hiện nay thường dùng để chỉ hy sinh tính mạng để bảo vệ sư nghiệp chính nghĩa.

Câu thành ngữ này có xuất xứ từ "Luận ngữ-Vệ Linh Công".

Một hôm, một đệ tử hỏi Khổng Tử về mối quan hệ giữa nhân đức và sinh mạng rằng: "Thưa thầy, lời thầy giảng về nhân đức và trung nghĩa đều rất đúng, giữa người với người phải thương yêu đùm bọc nhau, đối xử có tình có nghĩa với nhau. Con cũng rất muốn làm một người như vậy, nhưng được sống yên ổn trên đời này cũng là niềm khát vọng của con. Nếu xảy ra mâu thuẫn giữa sinh mạng và nhân đức thì nên nhìn nhận như thế nào mới đúng?".

Khổng Tử nghiêm túc trả lời rằng: "Điều này chẳng có gì khó hiểu cả, phàm những người có nhân chí chân chính đều không ham sống sợ chết làm tổn hại đến nhân đức, muốn có nhân đức thì con người ta có thể hy sinh tính mạng của mình".

Đệ tử tỏ ra khâm phục rồi cung kính thi lễ Khổmg Tử. Bấy giờ một đệ tử khác tên là Tử Cống lại hỏi rằng: "Muốn làm người nhân đức quả thực không dễ dàng, nhưng phải tu dưỡng như thế nào?". Khổng Tử đáp: "Việc tu dưỡng nhân đức phải làm từ đầu. Thí dụ nói, một người thợ rèn muốn làm việc thì phải có dụng cụ tốt, đối với một quốc gia mà nói thì phải có người hiền tài, còn đối với cá nhân mà nói thì nên kết bạn với người nhân đức, chỉ có như vậy thì mới có thể tu dưỡng được nhân đức".