Sách » Truyện Trung Hoa » Truyện Thành ngữ Trung Quốc

Nhất khưu chi lạc

Chữ Khưu là chỉ đồi đất, còn chữ Lạc là một loài thú giống như cáo.

Ý của câu thành ngữ này là chỉ hiện tượng giống nhau.

Câu thành ngữ này có xuất xứ từ Hán Thư – truyện Dương Uẩn.

Thời Tuyên Đế triều Tây Hán, Dương Uẩn con trai của tể tướng Dương Thường là một người tính tình cương trực, thường hay vạch trần các hành vi hối lộ và phạm pháp của các quan chức trong triều, khiến nhiều người rất căm tức muốn trả thù ông.

Một hôm, trong khi ngắm một bức tranh phản ánh về hành động tàn bạo của một tên chúa tể thời cổ, Dương Uẩn buột miệng than rằng: "Nếu nhà vua được xem bức tranh này mà rút ra bài học, thì chúng ta cũng tránh được nạn mất nước và thay đổi triều đại." Nhưng chẳng may lời nói này đến tai Tuyên Đế, nhà vua cho rằng Dương Uẩn cố ý châm biếm mình bèn quát gọi ông đến hỏi. Dương Uẩn đáp rằng: "Thần đâu dám châm biếm bệ hạ, mà chỉ mong bệ hạ lấy sử làm răn, không đi theo vết xe đổ mà thôi". Tuyên Đế lạnh nhạt nói: "Ngươi từng có công với triều đình nên ta không nỡ hại ngươi, nay ta cho ngươi về quê làm ruộng và đừng có mà ăn nói bừa bãi nữa."

Dương Uẩn về quê được mấy năm thì được tin vua Hung Nô bị giết chết, ông đã viết một bức thư cho bạn, trong thư viết: "Vua Hung Nô ngu muội không chịu nghe lời khuyên của trung thần, nên mới dẫn đến hậu quả bi thảm này. Trong lịch sử còn có khá nhiều người như vậy, thí dụ như Hồ Hợi vua Tần đời thứ 2, ông ta chỉ thích nghe theo lời nói của gian thần, hãm hại trung lương để cuối cùng bị mất nước, nếu ông ta đầu óc tỉnh táo một chút thì đâu đến nỗi. Qua đó có thể thấy các vua chúa thời xưa và thời nay đều rất giống nhau, họ như loài Lạc sống trên đồi con nào cũng như con nào".

Nhưng bức thư này chẳng may rơi vào tay thái bộc Đới Trường Lạc vốn có tư thù với Dương Uẩn. Đới Trường Lạc dâng thư này lên vua Tuyên Đế, nhà vua nổi giận đùng đùng liền ra lệnh giết chết con người từng bị triều đình nhiều lần răn đe nhưng vẫn không chịu rút ra bài học này.

PDFHero.com - Chuyển đổi PDF sang Word miễn phí