Sách » Kinh Doanh » Tóm tắt sách 'Tài trí làm giàu'

2. Làm những gì ta thích, nhưng bám đuổi bạc tiền

Hơn 7 trong 10 người trả lời khảo sát ở tầng lớp trung lưu cho rằng “làm việc gì ta thích và để tiền bạc bám theo sau” đóng vai trò quan trọng vào thành công tài chính của họ. Chỉ 2 trong số 10 đối tượng trả lời khảo sát là triệu phú tự lực đồng tình với tuyên bố trên.

Nếu bạn ở vị trí cha/mẹ của Guy Laliberte hồi năm 1983, ắt hẳn bạn phải lo lắng ít nhiều về cậu con trai hai mươi ba tuổi của mình.

Cậu chàng Laliberte là người Canada gốc Pháp, đã bỏ qua đại học lúc hết trung học và chuồn tới châu Âu trong vòng 1 năm. Cậu tự trang trải bằng nghề biểu diễn đàn xếp trên phố, hay làm “nghệ sĩ hát rong” như cách gọi của người Anh. Lúc mới tới London, cậu có chưa đầy một nghìn đô la trong túi, và để bảo toàn số tiền đang có, cậu ngủ đêm trên một băng ghế trong Công viên Hyde.

Vốn tiếng Anh của Laliberte không mấy khá và chẳng bao lâu cậu đã đi tiếp sang Pháp. Ở đó, cậu nhập hội cùng những người hát rong khác, họ dạy cậu trò tung hứng, đi cà kheo, và khạc lửa - trò nguy hiểm nhất trong số các màn biểu diễn đường phố theo phong cách rạp xiếc.

Được nuôi dạy trong một gia đình trung lưu lớn đứng đầu là một ông bố làm quản lý doanh nghiệp, Laliberte luôn mong sẽ học tiếp lên đại học. Nhưng khi từ châu Âu trở về nhà, cậu lại gia nhập một nhóm phi lợi nhuận gồm các diễn viên đi cà kheo và nhào lộn có tên là Le Club des Talons Hauts (Hội Giày cao gót). Mấy mùa hè liền đó của cậu đều dành vào việc sống trong một quán trọ để giúp tổ chức các lễ hội đường phố Talons Hauts tại thành phố du lịch bé nhỏ Baie Saint Paul của Quebec. Tiền bạc và của cải chưa bao giờ có vẻ gì là quan trọng với Laliberte. Mỗi mùa đông cậu đều tiêu sạch mọi đồng cắc dành dụm được để chuồn đến các bãi biển Florida và Hawaii.

Đầu năm 1983, chính quyền Quebec công bố các kế hoạch chào mừng kỷ niệm 450 năm thành lập tỉnh sẽ diễn ra vào mùa hè năm đó. Kinh phí được đổ vào những hoạt động hội hè phô diễn các tài năng "cây nhà lá vườn" của Quebec, và Talons Hauts nhận được 1,6 triệu đô la cho một chương trình xiếc lưu động sẽ ghé thăm 14 thành phố khắp tỉnh Quebec trong vòng 12 tuần. Laliberte chịu trách nhiệm lập kế hoạch. Cậu thậm chí còn phát minh ra tên gọi cho nó: La Grand Tour du Cirque du Soleil (Chuyến lưu diễn lớn của Gánh xiếc Mặt Trời).

Chuyến lưu diễn vốn được ấp ủ là chương trình một năm, nhưng Laliberte nhất quyết duy trì hoạt động của Gánh xiếc Mặt Trởi. Anh thuyết phục chính quyền cam kết tài trợ thêm một mùa biểu diễn nữa vào năm 1985. Thế nhưng, bên ngoài Quebec, phản ứng lại trái chiều. Các buổi diễn ở Toronto và thác Niagara thưa thớt người xem, và Gánh xiếc Mặt Trởi này kết lại một năm với khoản nợ 750 ngàn đô la. Thế nhưng, chuyến lưu diễn qua 8 thành phố Canada trong năm tiếp theo diễn ra khả quan hơn nhiều, và kết thúc bằng một liên hoan trình diễn trong hội chợ thế giới tại Vancouver.

Ngày nay, Laliberte đứng đầu một tập thể gồm 3.000 nhân viên tại tổng hành dinh và trung tâm huấn luyện cực kỳ tối tân của Gánh xiếc Mặt Trời tại Montreal.

Nhóm quản lý của ông phát triển và điều phối 6 chương trình khác nhau trình diễn quanh năm tại Las Vegas, một chương trình thường xuyên khác tại công viên Disney World, cùng 9 đoàn lưu diễn khác biểu diễn trên toàn thế giới. 800 triệu đô la doanh thu bán vé thường niên của Gánh xiếc Mặt Trời sánh ngang với doanh thu phòng vé từ tất cả các nhà hát ở Broadway gộp lại.

Nhờ lợi tức từ cổ phần chủ yếu trong công ty mẹ của Ciruqe du Soleil, giá trị tài sản ròng của Laliberte ước đạt 2,5 tỷ đô la. Năm 2009, ông đã tiêu 35 triệu đô la trong khối tài sản cá nhân ấy cho một chuyến du ngoạn 12 ngày trên Trạm Không gian Quốc tế (ISS). Đeo một chiếc mũi phồng đỏ chót và tự nhận mình là "anh hề đầu tiên trong không gian", Lilaberte nói với một người phỏng vấn khi đang ở trong quỹ đạo rằng, "Tôi đang làm điều mà mọi đứa trẻ ao ước - bỏ trốn và gia nhập gánh xiếc".

Câu chuyện của Laliberte thường được nêu gương như một thắng lợi kiểu nghèo bươm thành giàu bộn. Thành công ghê gớm của ông gợi ra rằng bất kỳ ai - dù là một nghệ sĩ đường phố - theo đuổi một viễn kiến bằng lao động cần cù và quyết tâm bền chí, cuối cùng cũng có thể sa vào một đống bạc tiền chất ngất.

Nhưng có nhiều thứ trong câu chuyện này hơn là chỉ đam mê và động lực. Suy cho cùng, có khối người đầy đam mê, đầy sáng tạo, làm việc quần quật cả đời và vẫn phải chật vật kiếm cho đủ ăn. Laliberte không trở thành một tỷ phú chỉ vì anh ta theo đuổi đam mê của mình trong suốt hơn hai chục năm ròng. Ông ta là tỷ phú bởi ông ta đã theo đuổi đam mê và cả bởi ông ta đã xoay sở để duy trì mức cổ phần lớn trong doanh nghiệp, thậm chí là gia tăng nó trong quá trình ấy nhờ mồ hôi công sức của những cộng sự khác nữa. Đó là lý do tại sao chương trình này được đặt tiêu đề "Làm những gì ta thích, nhưng bám đuổi bạc tiền".