Sách » Văn Học Trong Nước » Văn học cổ » Tác phẩm chọn lọc Nguyễn Khuyến

Ông Phỗng Đá

          Ông Phỗng Đá

        Ông đứng làm chi đó hỡi ông ?
        Trơ trơ như đá, vững như đồng.
        Đêm ngày gìn giữ cho ai đó?
        Non nước đầy vơi có biết không?




          Hỏi Phỗng Đá

         

          Mưỡu

        Người đâu tên họ là chi?
        Hỏi ra trích trích tri tri (1) nực cười.
        Vắt tay ngoảnh mặt trông đời,
        Cũng toan lo tính sự đời chi đây ?



          Nói

        Thấy lão đá lạ lùng muốn hỏi,
        Cớ sao mà len lỏi đến chi đây?
        Hay mảng vui hoa cỏ nước non này,
        Chừng cũng muốn dang tay vào hội Lạc (2)
        Thanh sơn tự tiếu đầu tương hạc,
        Thương hải thùy tri ngã diệc âu. (3)
        Thôi thôi đừng nghĩ chuyện đâu đâu,
        Túi vũ trụ mặc đàn sau gánh vác.
        Duyên hội ngộ là duyên tuổi tác,
        Chén chú, chén anh, chén tôi, chén bác,
        Cuộc tỉnh say, say tỉnh một vài câu,
        Nên chăng đá cũng gật đầu!(4)

         

          o0o
    (1) trích trích tri tri: trơ trơ không chuyển.

    (2) hội Lạc: đời nhà Tống, Tiến sĩ Văn Ngạn Bác, làm quan đến Thái sư, khi về hưu trí nhà ở Lạc Dương, cùng với Tư Mã Quang, Phú Bật và nhiều học giả cao niên khác lập ra Lạc Dương Kỳ Anh Hội để đàm đạo văn chương.

    (3) Núi xanh tự cười đầu sắp trắng như chim hạc; Biển xanh ai biết ta cũng như chim âu (ý ví người ẩn dật). Ý lấy từ hai câu thơ của Trương Dưỡng Hạo đời nhà Nguyên:

        Vân sơn tự tiếu đầu tương hạc
        Doanh hải thùy tri ngã diệc âu

    (4) Tương truyền Nguyễn Khuyến làm bài ca trù Hỏi Phỗng Đá này trong buổi lễ mừng thọ năm mươi của quan Kinh lược sứ Hoàng Cao Khải.