Sách » Văn Học Trong Nước » Văn học cổ » Tác phẩm chọn lọc Nguyễn Khuyến

Duyên nợ

          Mưỡu

        Cái duyên hay cái nợ nần,
        Khi xa xa lắc, khi gần gần ghê.
        Dấu hồng còn gửi tuyết nê,
        Khi bay nào biết đông tê bóng hồng. (1)



          Nói

        Giai nhân nan tắi đắc (2)
        Mười ba năm một giấc bâng khuâng,
        Động hơi thu chợt nhớ đến vầng trăng,
        Chén non nước tưởng chừng đâu bữa nọ.
        Quá nhãn quan âm quân dĩ ngộ
        Thiếu thời phong độ ngã do liên. (3)
        Lại may mà gió mát đưa duyên
        Mượn thơ thánh, đàn tiên khuây truyện cũ.
        Đối tửu mạc đề ly biệt cú, (4)
        Chốn non Vu vân vũ (5) hãy đi về,
        Cánh hồng nào biết đông tê ?

         

          o0o
    (1) Lấy ý từ cổ thi:
        Nhân sinh đáo xứ tri hà tự
        Ưng thị phi hồng đạp tuyết nê
        Nê thượng ngẫu nhiên lưu trảo tích
        Hồng phi na phục kế đông tê
    Người ta đi đến đâu phải như thế nào; Nên như chim hồng bay dẫm lên đám tuyết trên bùn; Ở trên bùn ngẫu nhiên để lại dấu móng; chim hồng bay đi nào để gì bên đông bên tây (nhưng vết móng vẫn còn lưu lại).

    (2) Từ bài hát của Lý Diên Niên đời nhà Hán:

        Khởi bất tri khuynh thành dữ khuynh quốc
        Giai nhân nan tái đắc
    Há không biết (người đẹp) nghiêng thành nghiêng nước đâu, (chỉ thấy) người đẹp khó mà gặp lại được.

    (3) Thì giờ qua mắt vùn vụt ngươi đã lầm rồi; phong độ lúc thiếu niên ta còn tiếc đó.

    (4) Trước chén rượu chớ nên nhắc đến chuyện ly biệt.

    (5) non Vu vân vũ: điển tích vua Sở Tương Vương đi chơi ở đầm Vân Mộng, mơ thấy cùng một người con gái giao hoan. Khi từ biệt vua, nàng nói: "Thiếp là thần nữ núi Vu Sơn, buổi sớm làm mây, buổi chiều làm mưa." Người đời sau từ đó dùng chữ "mây mưa" để chỉ việc trai gái giao hợp.