Sách » Lịch Sử » Lịch sử Việt Nam » Nhân vật lịch sử Việt Nam

Lê Thị Ngọc Hân

Lê Thị Ngọc Hân (Tân Mão 1771 – Kỉ Mùi 1799)

Nữ sĩ, công chúa thứ 21 của Lê Hiển tông và Phù Ninh Từ cung Nguyễn Thị Huyền, quê mẹ ở làng Phù Ninh, tổng Hạ Dương, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc Bắc Ninh).

Bà tục gọi là Chúa Tiên, người đã xinh đẹp lại có tài văn chương. Năm 15 tuổi (Bính Ngọ 1786) bà lấy chồng là Nguyên suý Ủy chính phù Uy Quốc công Nguyễn Huệ nhà Tây Sơn. Sau chồng lên ngôi hoàng đế, tức vua Quang Trung, bà được phong là Bắc cung Hoàng hậu.

Năm Nhâm Tí. Chồng mất bà có làm một bài văn tế và một khúc ngâm gọi là Ai tư vãn được truyền tụng. Đến năm Kỉ Mùi 1799 bà mất, hưởng dương 28 tuổi. Vua Cảnh Thịnh (Quang Toản) truy tông miếu hiệu là Như ý Trang thận Trinh nhất Võ Hoàng hậu (xin đừng lầm với Võ Hoàng Chính hậu. Bà này là mẹ ruột của vua Cảnh Thịnh.

Ai Tư vãn là một trong các khúc ngâm với nghệ thuật ngôn từ thi ca xuất sắc của văn học Việt Nam. 

Nguồn:Nguyễn Q. Thắng, Nguyễn Bá Thế 2006, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh, Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, Tr. 520.