Sách » Lịch Sử » Lịch sử Việt Nam » Nhân vật lịch sử Việt Nam

Dương Khuê

Image

Dương Khuê (Kỉ Hợi 1839 – Nhâm Dần 1902)

Danh sĩ đời Tự Đức, hiệu Vân Trì. Tục gọi ông Nghè Vân Đình vì ông quê ở làng Vân Đình, huyện Sơn Lãng, phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông (nay là TP. Hà Nội). Cháu nội cụ Đốc học ở tỉnh Sơn Tây Dương Đức Ứng, húy Thụy, con cả cụ Đô ngự sử Dương Quang, anh ruột Dương Lâm.

Ông văn hay chữ tốt, đỗ cử nhân lúc ngoài 20 tuổi. Vào kinh thi Hội bị hỏng khoa đầu, nhân được Tùng Thiện Vương mời về nhà dạy con cháu học, ông nán ở lại chờ khoa sau.

Năm Mậu Thìn 1868 ông đỗ tiến sĩ lúc 29 tuổi. Sơ bổ Tri phủ Bình Giang rồi thăng Bố chính. Giặc Pháp xâm lăng. Ông dâng sớ bàn phải quyết liệt chống Pháp. Vua Tự Đức xem sớ phê là “Bất thức thời vụ”, giáng làm chánh sứ Sơn phòng, trông nom khai hoang. Mấy năm sau, thăng Án sát tỉnh Hải phòng, lại bị cách chức lần nữa trở ra Sơn Phòng như trước. Được vài tháng lại bổ làm Đốc học Nam Định, rồi thăng Bố chính. Đời Thành Thái giữ chức Tham tá Nha kinh lược Bắc Kì. Sau làm Tổng đốc Nam Định, Ninh Bình. Về hưu được tặng hàm Thượng thư bộ binh.

Thơ văn ông truyền tụng hầu hết là những bài hát nói, đặc sắc hơn cả là bài “Đề: Động Hương Tích”.

Năm Nhâm dần 1902, ngày 6-3 ông mất, thọ 63 tuổi.

 

Nguồn:Nguyễn Q. Thắng, Nguyễn Bá Thế 2006, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh, Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, Tr.129-130.