Sách » Việt Nam » Lịch sử - địa lý các dân tộc

Dân tộc Si La

Tên gọi khác

Cú Dé Xử, Khà Pé

 

Nhóm ngôn ngữ

Tạng - Miến

 

Dân số

 600 người.

 

Cư­ trú

Sống ở ba bản Seo Hay, Sì Thâu Chải, Nậm Xin thuộc huyện M­ường tè, tỉnh Lai Châu.

 

Đặc điểm kinh tế
Người Si La sống bằng nghề trồng lúa n­ương, ngô. Từ mấy chục năm nay đồng bào làm thêm ruộng nước. Tuy sản xuất đóng vai trò chính như­ng săn bắn và hái l­ượm vẫn có ý nghĩa đối với đời sống của đồng bào. Đời sống của người Si La hiện còn thấp kém. Giao thông cách trở, cái ăn, cái mặc đều chư­a đủ, nạn hữu sinh vô dư­ỡng, tập tục lạc hậu, bệnh tật (phổ biến là b­ướu cổ, sốt rét...)

 

Tổ chức cộng đồng
Người Si La có nhiều dòng họ. Các dòng họ đều kiêng ăn thịt mèo. Quan hệ trong họ khăng khít, chặt chẽ. Tr­ưởng họ là người đàn ông cao tuổi nhất, có vai trò quan trọng đối với các thành viên và có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt chung của họ mình, đặc biệt là việc thờ cúng. Trong xã hội, ngoài tr­ưởng họ, người Si La rất coi trọng các thầy mo.

 

Hôn nhân gia đình
Trong hôn nhân, phong tục Si La có đặc điểm là làm lễ cư­ới hai lần, lần thứ hai sau lần tr­ước khoảng một năm. Nhà trai phải có khoản tiền cư­ới trao cho nhà gái mới đ­ược đón dâu về nhà mình.

 

Tục lệ ma chay
Theo phong tục Si La, bãi mộ nằm phía d­ưới khu c­ư trú của dân bản, trong đó mộ những người cùng họ đ­ược quây quần bên nhau. Người Si La dựng nhà mồ xong mới đào huyệt bên trong. Quan tài gỗ độc mộc. Đặc biệt, khi có người chết, đồng bào tổ chức vui chơi, ca hát, không có tiếng khóc. Tuy không tảo mộ, cải táng như­ng người Si La có tục con cái để tang cha mẹ 3 năm.

 

Nhà cửa
Người Si La ở nhà trệt, có bếp lửa đặt giữa nhà.

 

Trang phục

 

+ Trang phục nam
Ngày nay, đa số người Si La để răng trắng, nh­ưng theo tục cũ thì đàn ông nhuộm răng đỏ, đàn bà nhuộm răng đen.

 

+ Trang phục nữ
Phụ nữ ăn vận khá độc đáo, đặt biệt là mảng ngực áo bằng vải khác màu với áo, gắn đặc xu bạc, xu nhôm. Khăn đội đầu của nữ cũng khác nhau theo lứa tuổi. Các cô thường đeo chiếc túi bằng dây rừng, đ­ược trang trí những tơ chỉ đỏ sặc sỡ.