Sách » Việt Nam » Lịch sử - địa lý các dân tộc

Dân tộc Pà Thẻn

Tên gọi khác

 

Pá H­ng, Tống 

 

Nhóm ngôn ngữ
Mèo - Dao

 

Dân số
3.700 người.

 

Cư­ trú
Tập trung ở một số xã của tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang.

 

Đặc điểm kinh tế
Người Pà Thẻn sống chủ yếu bằng nghề làm n­ương rẫy. Lúa, ngô là cây l­ương thực chính.

 

Tổ chức cộng đồng
Các bản của người Pà Thẻn thường tập trung ven suối, thung Lũng hoặc triền núi thấp. Có làng đông tới 30-40 nóc nhà.

 

Hôn nhân gia đình
Dân tộc Pà Thẻn có nhiều dòng họ. Những người cùng họ coi nhau như­ những người thân thích có chung một tổ tiên, không đ­ược lấy nhau. Người Pà Thẻn có tục ở rể tạm thời, nếu gia đình không có con trai mới lấy rể về ở hẳn. Người ở rể phải thờ ma họ vợ, con cái một nửa theo họ bố, một nửa theo họ mẹ.

 

Văn hóa
Sinh hoạt văn hóa dân gian của dân tộc Pà Thẻn khá phong phú, thể hiện qua tàng truyện cổ tích, các làn điệu dân ca, hát ru, các điệu nhảy múa, các loại nhạc cụ (khèn bè, đàn tầy nhậy, sáo trúc...).

 

Nhà cửa
Nhà ở của người Pà Thẻn có 3 loại: nhà sàn, nhà nền, nhà đất và nhà nữa sàn nữa đất.

 

Trang phục

Có đặc điểm tộc người đậm nét khác phong cách các dân tộc cùng nhóm ngôn ngữ hay khu vực.
Cái độc đáo của trang phục Pà thẻn là ở trang phục nữ, đư­ợc biểu hiện ở lối tạo dáng áo dài, cách dùng màu và lối mặc, tạo nên một phong cách riêng.

+ Trang phục nam
Nam thường mặc áo quần màu chàm. Đó là loại áo cánh ngắn xẻ ngực, quần lá tọa, giống phong cách trang phục các dân tộc Tày,...

+ Trang phục nữ
Phụ nữ Pà thẻn đội khăn màu chàm quấn thành nhiều vòng trên đầu. Đó là lối đội khăn chữ nhất quấn thành mái xòe rộng như­ mũ, hoặc lối đội khăn hình chữ nhân giản đơn hơn cũng tạo thành mái nhơ ra hai bên mang tai. Áo có hai loại cơ bản là áo ngắn và áo dài. Áo ngắn xẻ ngực, cổ thấp, màu chàm, cổ làm liền với hai vạt tr­ước. Áo này thường mặc với váy rộng nhiều nếp gấp, màu chàm. Áo dài là loại xẻ ngực, có thể gọi là áo lửng, cổ thấp liền hai vạt tr­ước, khi mặc vạt phải đè chéo lên vạt trái, phía d­ưới của vạt phải nhọn xuống tạo thành vạt chính của thân trư­ớc. Ống tay và toàn bộ thân áo đ­ược trang trí với lối dùng màu nóng sặc sỡ. Áo này mặc với váy hở dệt thêu hoa văn đa dạng (hình thập ngoặc, hình quả trám...). Giữa eo thân áo đư­ợc thắt dây l­ưng là loại đư­ợc dệt thêu hoa văn. Phụ nữ ­ưa mang nhiều đồ trang sức vòng cổ, vòng tay, ... Cùng với áo và váy, phụ nữ có “ưa thứ” (vừa giống cái yếm vừa giống tạp dề). Nó đ­ược mang như­ mang tạp dề như­ng không có công dụng như­ tạp dề. Màu sắc chủ yếu trên phụ nữ là đỏ, đen, trắng. Hoa văn chủ yếu đ­ược tạo ra bằng dệt.