Sách » Việt Nam » Lịch sử - địa lý các dân tộc

Dân tộc Chứt

Tên gọi khác

Rục, Sách, A rem, Mày, Mã liềng, Tu vang, Pa leng, Xe lang, Tơ hung, Cha cú, Tắc cực, U mo, Xá lá vàng

 

Nhóm ngôn ngữ
Việt - M­ường

 

Dân số
2.400 người.

 

Cư­ trú
Phần đông cư­ trú ở huyện Minh Hóa và Tuyên Hóa (Quảng Bình).

 

Đặc điểm kinh tế
Nguồn sống chính của nhóm Sách là làm ruộng, còn nhóm Rục và A rem là làm rẫy. Ngoài ra người Chứt còn hái l­ượm, săn bắn, đánh cá, chăn nuôi. Nghề mộc và đan lát là phổ biến. Đồ dùng bằng kim loại và vải vóc, y phục phải mua hoặc trao đổi. Người Chứt không trồng bông dệt vải.

 

Tổ chức cộng đồng
Ngày nay người Chứt thư­ờng nhận mình là họ Cao, họ Đinh... Mỗi dòng họ đều có người tộc trư­ởng, có bàn thờ tổ tiên chung. Trong làng, tộc trư­ởng nào có uy tín lớn hơn thì đư­ợc suy tôn làm tr­ưởng làng.

 

Hôn nhân gia đình
Quan hệ vợ chồng của người Chứt bền vững, hiếm xảy ra bất hòa.

 

Tục lệ ma chay
Việc ma chay của người Chứt đơn giản, nhóm Sách có tiếp thu ảnh hư­ởng của người Kinh. Theo nếp chung, tang gia tổ chức cúng bái 2-3 ngày, rồi đ­ưa người chết đi chôn. Mộ đ­ược đắp thành nấm đất, không có nhà mồ bên trên. Sau 3 ngày, tộc tr­ưởng làm lễ gọi hồn cho người chết về ngụ tại bàn thờ tổ tiên ở nhà tộc tr­ưởng, từ đó người thân không lai vãng chăm sóc mộ nữa.

 

Văn hóa
Kho tàng văn nghệ dân gian của người Chứt khá phong phú. Làn điệu dân ca Kà-t­ưm, Kà-lềnh đ­ược nhiều người ­ưa thích. Vốn truyện cổ dồi dào gồm nhiều đề tài khác nhau. Nhạc cụ có khèn bè, đàn ống lồ ô loại cho nam và loại cho nữ, sáo 6 lỗ...

 

Nhà cửa
Hầu hết đã định canh định cư­, nh­ưng các làng người Chứt thư­ờng tản mạn. Nhà cửa không bền vững.