Sách » Khoa Học » Lịch sử các phát minh

Chủng ngừa bệnh đậu mùa

Ngày 14 tháng 5 năm 1796, một bác sĩ vùng quê, Edward Jenner, 47 tuổi, đã thực nghiệm trên một đứa bé lần chủng ngừa đầu tiên của nhân loại.

Edward Jenner rạch da của James Philips rồi lấy mủ trên bàn tay của bà Sarah Nelmes cho vô. Bà Sarah Nelmes bị con bò cái Blossom của bà lây bịnh và và bà được miễn nhiễm bịnh đậu mùa của bò (cow-pox). Bệnh này hiền và xảy ra thường xuyên cho những người vắt sữa bò hay tiếp xúc với nước tiểu bò. Những người này được nhiều lần thoát khỏi bệnh dịch trái trời đã giết hàng chục ngàn người mỗi năm ở Âu Châu. Con cháu vua Louis XIV đã có 1712 người chết hàng loạt bởi căn bệnh này.

Sau khi bị nhiễm trùng bằng mủ, bệnh đậu mùa của James thu nhỏ lại bằng cách nổi lên một mụt mủ nhỏ và lành nhanh chóng sau đó. Ba tháng sau, Edward Jenner cho James một lượng vi trùng đậu mùa thật sự nhưng chẳng gây gì cho chú bé cả chứng tỏ là James đã được miễn nhiễm bệnh đậu mùa bằng cách tạo cho cơ thể những anticorps để chống sự nhiễm trùng. Mấy năm trước đó các bác sĩ đã có ý gây nhiễm trùng một bệnh lành tính để phòng ngừa bệnh nặng. Edward Jenner đã mạnh dạn thực hành ý định đó. Ông quyết định thông tin nhanh chóng cho mọi người biết bằng cách lấy tiền túi ra để in bài báo «Ðiều tra về những nguyên nhân và hiệu quả của bệnh đậu mùa » (An inquiry into the causes and effects of the variolae vaccina; Enquête sur les causes et les effets de la vaccine de la variole)

Ông đặt tên "virus", tác nhân bí mật của bệnh đậu (theo chữ latin virus nghĩa là chất độc)

Sau đó ông rời quê Berkeley Gloucestershire và đến Luân Ðôn. Nơi này ông đã chủng ngừa miễn phí cho hàng trăm người. Sau đó ông trở về làng và sống luôn tại đó cho đến những ngày cuối cùng

Trong thời gian đó, việc chủng ngừa tại Âu Châu lan tràn nhanh chóng trong khi những bệnh dịch lui dần

Louis Pasteur khám phá ra nền tảng lý thuyết về sự chủng ngừa và cải thiện thực hành bằng cách chủng ngừa bệnh chó dại cho chú bé Joseph Meister năm 1885