Sách » Tôn Giáo » Đạo Thiên Chúa » Kinh Thánh Cựu Ước

VĂN HÓA HI LẠP BÀNH TRƯỚNG ANTIÔKHÔ CẤM ĐẠO (2M 4,1 - 5,10)

Simon quấy rối
               
     4. 1Simon nói trên, tên đã tố giác tiền của và tổ quốc ấy, đã vu khống cho Ônya, như thể chính ngài đã áp đảo Hêliôđôrô và là chủ động gây ra các tai họa. 2Vị ân nhân của thành phố, người bênh vực kẻ đồng chủng, và nhiệt thành với lề luật ấy, y dám nói đó là kẻ phá rối trị an. 3Mối căm thù đã gay cấn đến nỗi có những người Simon tín dụng đã phạm những tội sát nhân. 4Ônya nhận thấy rằng cuộc tranh chấp là mối nguy hại, và (thấy) nhờ Apôllônius con của Mênesthê thống tướng vùng Koilê-Syri và Phênikia mà Simon gia tăng làm dữ, 5nên ông đã cho cánh mình đi gặp vua, không phải như thể để cáo tội đồng bào, nhưng chỉ nhắm đến ích lợi chung của toàn dân cũng như của mỗi người. 6Quả thế, ông thấy rằng không có sự can thiệp của vua, thì không thể nào có được việc trị an và Simon sẽ không bỏ thói ngông cuồng của hắn.

Yasôn làm thượng tế
Du nhập văn hóa Hilạp

               
     7Khi Sêlêukus qua đời, và Antiôkhô mệnh danh là Êpiphanê lên ngôi kế vị, thì Yasôn em của Ônya lừa bịp thoán chức thượng tế: 8Nhân dịp được yết kiến vua, ông hứa nộp cho vua 360 tạ bạc, thêm 80 tạ bạc do một nguồn lợi khác; 9ngoài ra ông còn hứa trả thêm 150 tạ bạc nữa, nếu ông được phép tự quyền sáng lập một thao trường và định chế; cùng lập danh sách những người Antiôkhô ở Yêrusalem. 10Vua ưng thuận, Yasôn lập tức nắm lấy quyền bính và bắt đồng loại ông chuyển sang kiểu sống Hilạp. 11Ông đã phế bỏ các đặc ân vì tình nhân đạo, các vua đã nhượng cho người Dothái nhờ Yoan, cha của Eupôlêmô –ông này đã đi xứ lo kết tình hữu nghị và minh ước của dân Rôma–và bãi các thể chế hợp pháp, mà thiết lập những tục lệ mới, trái với Lề luật. 12Ông lấy làm sung sướng cất một thao trường ngay nơi chân Đỉnh đài và dẫn tinh hoa đinh tráng đi thao dượt. 13Cao trào của văn hóa Hilạp và đà tiến của người ngoại đạo, dựa thế Yasôn siêu tuyệt về lì lợm, một tên vô đạo chứ đâu phải là thượng tế, đã lan tràn, 14đến nỗi các tư tế không còn sốt sắng với thánh vụ nơi tế đàn,   nhưng họ khinh rẽ miếu điện, Chểnh mảng lễ tế, vừa có tiếng thanh la báo hiệu thì họ hối hả đi ngay để tham dự trò chơi trái với Lề luật nơi vũ đài, 15không thèm đếm xỉa đến những hân hạnh tổ truyền, còn những vinh dự theo thói Hilạp thì cầm bằng tuyệt mỹ. 16Cũng vì lẽ ấy mà họ đã xa vào những hoàn cảnh éo le, và chính những kẻ họ tìm các bắt chước nơi kiểu ăn thói ở, và mong được nên giống về mọi mặt, họ lại chuốc lấy những kẻ ấy làm định thủ, làm lý hình. 17Vi phạm đến luật của Thiên Chúa nào phải chuyện đùa, đó là điều thời gian tiếp sau sẽ minh chứng.
     18Số là người ta cử hành vận hội ngũ niên ở Tyrô, cả nhà vua cũng có mặt, 19tên khả ố Yasôn đã phái đoàn khán giả, theo tư cách là những người Antiôkhô của Yêrusalem, và đem theo 300 quan tiền cúng vào lễ tế kính Hêrôkles; song những người mang (tiền) đã xin đừng sử dụng tiền vào lễ tế, vì quả là điều chẳng xứng, nhưng là dùng vào khoản chi phí nào khác. 20Vậy tiền người ấy sai định dùng vào lễ tế kính Hêrôkles, thì nhờ những kẻ mang đi đã chi vào việc đóng chiến thuyền.

Antiôkhô được hoan hô ở Yêrusalem

               
     21Apôllônius, can của Mênesthê đã được sai qua Aicập để dự lễ đăng quang của vua Philômêtor. Antiôkhô hay được là vua này đã ra ghẻ lạnh cới chính sách của ông và đã lo nghĩ đến việc phòng vệ chống lại ông; do đó, ông đã thân hành đến Yoppê và đã đến tận Yêrusalem. 22Ông được Yôsan và thành phố đón tiếp linh đình và được rước vào giữa đèn đuốc và tiếng hoan hô; sau đó ông đem quân hạ trại ở Phênikia.

Mênêlas làm thượng tế

               
     23Sau thời gian là 3 năm, Yasôn sai Mênêlas em của Simon nói trên đem nộp tiền bạc cho vua và kết thúc cuộc thương thuyết về những vấn cấp bách. 24Mênêlas sau khi đã tìm cách để được giới thiệu với vua đã làm ra vẽ quan trọng khiến vua phải hoa mắt, thì đã phỏng được chức thựơng tế bằng cách dâng thêm 300 tạ bạc hơn Yasôn. 25Lĩnh sắc chỉ của vua, y đã trở về, nơi mình không chút gì xứng đáng với chức thượng tế mà là với bộ hầm hầm của một bạo chúa khát máu và những cơn giận dữ của một con mãnh thú. 26Yasôn đã thoán vị anh mình thì lại bị người khác thoán vị và đã phải làm khách lưu vong qua trú ở vùng Amminitis. 27Còn Mêlênas, y nắm lấy quyền bính thật, nhưng y lại không nộp một khoản nào cả trong số bạc y đã hứa vớ vua, 28nên Sostratos, viên cai Đỉnh đài, mới lên tiêng hỏi vợ, vì việc thu thuế là thuộc quyền ông. Vì lẽ đó cả hai đã bị triệu về. 29Mêlêlas để em là Lysimakhos thay mình trong chức thượng tế; còn người thay Sostratos là Kratès, viên cai lính Kyprô.

Ônya bị ám sát
               
     30Trong hoàn cảnh ấy, xảy có việc dân Tarsô và Mallos dấy loạn, vì hai thành của họ đã nên quà tặng cho Antiôkhô, phi tần của vua. 31Vậy vua đã vội vã trẫy đi để dàn xếp chuyện ấy và để quyền nhiếp chính cho Anđrônikos, một trong các vị đại thần. 32Tưởng chụp được cơ hội thuận tiện, Mênêlas mới đánh cắp ít đồ vật bằng vàng của Đền thờ và đem biếu Ađrônikos; y cũng lựa dịp bán những đồ khác ở Tyrô và các thành xung quanh. 33Biết tường tận các điều ấy, Ônya đã khiển trách y, sau khi đã rút vào nơi trú bất khả xâm phạm ở Đaphênê, gần Antiôkia. 34Do đó, Mênêlas đã gặp riêng Anđrônikos và hối thúc y hạ thủ giết Ônya, Anđrônikos cậy vào mưu gian, đã đến gặp Ônya, giương tay phải mà thề, và dẫu Ônya không khỏi hoài nghi, y cũng đã dụ được ông ra khỏi nới trú, và ngay đó y đã thủ tiêu ông không đếm xỉa đến điều phải chăng. 35Vì lẽ ấy, chẳng những người Dothái mà cả các nhiều người thuộc các dân tộc khác cũng công phẫn và bất bình về vụ ám sát phi nhân trên người ấy.
                36Và khi vua từ vùng Kilikia hồi kinh, những người Dothái trong thành đã đi yết kiến ông, làm một cùng những người Hilạp cùng chung một lòng gớm ghét điều ác, để thưa về vụ giết người phi lý phạm trên Ônya. 37Antiôkhô ưu phiền thấm hồn và động lòng chạnh thương, ông đã sa lệ vì trong sự khôn ngoan cà đức độ lơn lao của người quá cố. 38Và bừng bừng nổi dận, ông đã cho lột ngay chiếc áobào cẩm điều của Anđrônikos, xé áo xống y và cho điệu y đi khắp thành, cho đến nơi y đã phạm tội ác trên Ônya, mà cho tên sát nhân kết liễu cuộc đời. Chúa đã trả lại cho y một hình phạt đích đáng.

Lysimakhos bị dân nổi loạn giết
                39Nhiều vụ trộm của thánh đã xảy ra trong thành do Lysimakhos, với sự đồng tình của Mênêlas; tin đồn ra ngoài, thì dân chúng hùa rập chống lại Lysimakhos, nhiều đồ vật bằng vàng đã bị mất mát. 40Thấy đám đông dấy lên, lòng đầy căm phẫn, Lysimakhos võ trang cho lối ba ngàn người và ra hiệu tấn công một cách tàn ác, dưới quyền điều khiển của một đứa gọi là Auranos tuổi đã cao, nà ngông cuồng cũng không kém. 41Khi họ ý thức được là Lysimakhos xáp lại đánh, thì họ cấm lấy: Người đá, kẻ gậy, người khác vốc lấy cả tàn tro có ngay đó, rồi hỗn độn xông vào phe của Lysimakhos; 42vì thế họ đã đánh trọng thương và hạ sát nhiều người trong chúng, và bắt tất cả bọn phải tẩu thoát, còn tên trộm của thánh, thì họ đã hạ thủ bên kho báu.

Mênêlas bị kiện nhưng được tha

               
      43Đoạn người ta thưa kiện Mênêlas về những điều ấy. 44Nhân dịp vua đến Tyrô, ba người được lão viện sai đến đã làm bản cáo trạng buộc tội y. 45Thấy mình đã thua, Mênêlas hứa những món tiền lớn cho Ptôlêmê con của Đôrymênê nhờ hắn mua lòng vua. 46Kế sau đó, Ptôlêmê mời vua ra ngoài hành lang, như để xả hơi, và đã làm vua thay đổi ý kiến. 47Vua đã tha bổng cho Mênêlas, nguyên nhân đã gây ra tất cả sự dữ, vàđã tuyên án tử hình trên những người xấu số, những người mà cho dẫu có thưa kiện trước quân mọi Duyệt chi, tất cũng được tha trắng án. 48Như thế là những người đã biện hộ cho thành, cho quận, cho đồ thờ đã lập tức bị thiệt mạng một cách bất công. 49Vì lẽ đó, những người Tyrô gớm ghét điều ác, lo cho họ được tống táng linh đình trọng thể. 50Còn Mênêlas nhờ sự tham ô của bọn cầm quyền, vẫn được tại chức, càng thêm độc ác và thành kẻ thù lớn cho người đồng hương.

Antiôkhô đi đánh Aicập lần II
               
     5. 1Vào thời buổi ấy, Antiôkhô dọn cuộc viễn chinh đánh Aicập lần thứ hai. 2Xảy ra là trong vòng 40 ngày, khắp cả thành, hiện hình những kỵ mã trượt trên không, áo dát vàng, những binh đội võ trang hàng hàng ngũ ngũ, 3những hàng ngựa dàn trận, những trận đụng độ, những cuộc xung phong bên này bên kia, khiên mộc múa lên, giáo dựng đầy đống, gươm trần tuốt ra, tên bắn tua tủa, đồ vàng ánh chói và binh giáp đủ kiểu. 4Nên mọi người đều khẩn nguyện xin cho hiện tượng trở nên điềm tốt.

Yasôn chiếm Yêrusalem
               
     5Có tin thất thiệt đồn ra là Antiôkhô đã qua đời, Yasôn liền lấy với mình không dưới 1000 người, đã thình lình tấn công vào thành; những người trên tường thành bị đẫy lui và thành sau cùng đã bị chiếm, thì Mênêlas chạy vào ẩn trong Đỉng đài. 6Yasôn ra tay hạ sát chính những người đồng hương của mình một cách tàn nhẫn, không nghĩ rằng thắng trên đồng bào, tức là đại bại và tưởng mình lập chiến công trên địch thù chứ không phải trên người đồng chủng. 7Nhưng y không chiếm quyền được, và sau cùng chuốc lấy xấu hổ vì thất bại mưu đồ, y lại trở về vùng Amminitis như người tỵ nạn. 8Rồi đời xấu xa của y cũng đến lúc kết liễu: Bị cáo tội trước Arêtas vương công người Árập, trốn từ thành này qua thành khác, bị mọi người truy nã, bị hờn ghét như tên phản bội Lề luật, và nhờm tởm như tên lý hình hại cả tổ quốc lẫn người đồng hương, y đã phiêu dạt qua Aicập. 9Y là kẻ đánh bạt xứ nhiều người, thì y đã phải chết nơi đất tha phương, sau khi đã qua Lakiđimôn, tưởng chừng kiếm được một chổ dung thân bên người cùng chung một giòng giống với ta. 10Y là kẻ đã vất xác bao người không cho chôn cất thì y cũng không được ai để tang, không được tống táng, không phần mộ với tổ tiên.
FileEagle.com - Tải về phần mềm hữu ích cho máy tính của bạn