Sách » Tôn Giáo » Đạo Thiên Chúa » Kinh Thánh Cựu Ước

Những cải cách lớn dưới triều Êzêkya và Yôsya (tiếp theo) (2Ks 38,1 - 36,23)

                     3–BẤT TRUNG CỦA MANASSÊ VÀ AMON
Manassê

                33. 1Manassê được mười hai tuổi khi lên làm vua, và đã trị vì năm mươi lăm năm ở Yêrusalem. 2Ông đã làm sự dữ trước mặt Yavê, những điều gở, các dân ngoại đã làm, những dân mà Yavê đã đánh bạt khỏi trước mặt con cái Israel. 3Ông đã xây lại những cao đàn Êzêkya cha ông đã triệt hạ; ông đã dựng những tế đàn kính các Baal, và tạc những Ashêrah. Ông đã thờ lạy tất cả các cơ binh trên trời và đã phụng sự chúng. 4Ông đã xây những tế đàn trong nhà Yavê, nơi mà Yavê đã phán: “Ở Yêrusalem, Danh Ta sẽ ở luôn mãi”.
                5Để kính tấc cả cơ binh trên trời, ông đã xây những tế đàn trong hai Tiền đình của nhà Yavê. 6Chính ông cũng đã chuyền qua lửa các con trai ông, trong thung lũng Ben-Hinnom, và đã chiêm tinh, làm yêu thuật, phủ thủy, lập ra nào đồng bóng nào pháp sư, mà làm lắm điều dữ trước mặt Yavê mà chọc tức Người. 7Tượng hình nhân ông đã tạc, ông đặt trong Nhà của Thiên Chúa, nơi mà Thiên Chúa đã phán với Đavit và với con ông là Salômon: “Nơi Nhà này và tại Yêrusalem, Ta đã chọn giữa tất cả các chi tộc Israel, Ta sẽ đặt Danh Ta mãi mãi. 8Và Ta sẽ không còn để chân Israel  rời khỏi thửa đất Ta đã định cho tổ tiên các ngươi, miễn là chúng tuân giữ mọi điều Ta đã truyền cho chúng, theo tất cả lề luật, luật điều, phán quyết, ban xuống nhờ tay Môsê”. 9Manassê  đã làm lạc đường Yuđa và dân cư Yêrusalem, khiến chúng làm sự dữ (còn) hơn các dân ngoại Yavê đã hũy diệt trước mặt con cái Israel. 10Yavê đã phán với Manassê và dân của ông, nhưng chúng đã không quan tâm.

Đi đày và trở lại
                11Yavê mới cho những tướng lãnh thuộc quyền vua Assur đến trên chúng; và họ đã dùng câu liêm bắt Manassê đi, xích bằng hai xích đồng mà điệu về Babel. 12Khi lâm bĩ, ông đa xoa diệu nhan Yavê Thiên Chúa của ông; và ông đã hạ mình khiêm nhường quá đỗi trước nhan Yavê Thiên Chúa của tổ tiên ông. 13Ông khẩn nguyện với Người và đã được nhậm lời, (Yavê) đã nghe lời ông van xin mà cho ông được về lại Yêrusalem làm vua lại. Và (như vậy) Manassê biết Yavê mới là Thiên Chúa. 14Sau đó ông xây tương ngoài thành Đavit, phía Tây Ghikhôn, trong Khe, và lối ngoài cổng hàng Cá; tường ấy bao vòng Ophel; ông đã xây rất cao. Ông đã đặt lãnh binh trong tất cả các thành trì Yuđa.
                15Ông loại đi khỏi Nhà Yavê các thần tha bang và hình nhân, cùng tất cả các tế đàn ông đã xây trên mái nhà Yavê và ở Yêrusalem, ông đã cho quăng đi bên ngoài thàn. 16Ông tái lập tế đàn của Yavê và tế trên đó lễ tế kỳ an và tạ ơn. Ông bảo Yuđa phải phụng thờ Yavê Thiên Chúa của Israel, 17dầu vậy, dân chúng vẫn còn tế lễ trên các cao đài, nhưng chỉ tế cho Yavê Thiên Chúa của họ.
                18Còn các việc khác của Manassê, kinh nguyện của ông với Thiên Chúa của ông và các vị linh thị đã nói với ông nhân Danh Yavê Thiên Chúa của Israel, này các điều ấy ở trong Ký sự các vua Israel. 19Kinh nguyện của ông, và việc ông được nhậm lời, tất cả các tội lỗi, và phản bội các ông, những nơi ông đã xây cao đàn, dựng Ashêrah và thần tượng trước khi ông hạ mình ăn năn, thì này các điều ấy được chép trong Ký sự của Khôzai. 20Manassê đã nằm xuống với tổ tiên và người ta đã chôn cất ông trong vườn nhà ông. Và Amon con ông đã lên làm vua kế vị ông.

Amon
                21Amon được hai mươi hai tuổi khi lên làm vua và đã trị vì hai năm ở Yêrusalem.  22Ông đã làm sự dữ trước mặt Yavê như Manassê cha ông đã làm; tất cả những thần tượng Manassê cha ông đã làm, Amon đã đem dâng tế lễ và phụng thờ chúng. 23Nhưng ông đã không hạ mình (ăn năn) trước nhan Yavê như Manassê cha ông, trái lại ông đã gia tăng tội khiên. 24Các thuộc hạ của ông đã âm mưu  hại ông và đã giết ông trong nhà ông. 25Nhưng dân trong xứ đã hạ sát những người âm mưu hại vua Amon và dân trong xứ đã tôn Yôsya con ông làm vua kế vị ông.

                       4–CUỘC CẢI CÁCH CỦA YÔSYA
Yôsya
                34. 1Yôsya được tám tuổi khi lên làm vua, và đã trị vị ba mươi mốt năm ở Yêrusalem. 2Ông đã làm điều ngay chính trước mắt Yavê và trong mọi sự đã đi theo đường lối của Đavit cha ông: không xiêu qua phải vẹo qua trái.

Các cuộc cải cách đầu tiên
                3Năm thứ tám triều ông, trong lúc vẫn còn trẻ, ông đã bắt đầu tìm kiếm Thiên Chúa của Đavit cha ông. Và năm mười hai, ông đã bắt đầu thanh tẩy Yuđa và Yêrusalem khỏi các cao đàn, nêu thờ, thần tượng, tượng đúc.  4Dưới sự hiện diện của ông, người ta triệt hạ  tế đàn của các Baal; ông cho đập nát các nhang án đặt  trên đó; đánh bể đập thành cám các nêu thờ, các thần tượng hay tượng đúc, rồi vãi tung trên mồ mả nhứng người tế lễ cho chúng. 5 Xương cốt các tư tế, ông cho đốt trên các tế đàn của họ. Và như thế là ông đã thành tẩy Yuđa và Yêrusalem. 6Trong các thành Manassê, Ephraim, Simêon cho đến Neptali, khắp xung quanh các công trường của họ, 7ông đã triệt hạ các tế đàn, đã đập thành mảnh, thành cám, các nêu thờ, các thần tượng; đánh nát các nhang án  trong toàn xứ Israel, đoạn ông trở về Yêrusalem.

Tu bổ Đền thờ
                8Năm thứ mười tám triều ông, để thanh tẩy xứ và Nhà, ông sai Shaphan con của Axalyahu, và Maasêyahu, đô trưởng và Yôakh con của Yôakhaz quan ngự sử, để tu bổ Nhà của Yavê Thiên Chúa của ông. 9Họ đến gặp Khilqiyahu, thượng tế và trao cho ông, số bạc dâng vào Nhà Thiên Chúa mà các Lêvit giữ ngưỡng cửa đã thu được nơi Manassê, Ephraim và dân cư Yêrusalem. 10Và họ trao tay những kẻ lo công việc, những người hữu trách Nhà Yavê mà sửa chữa tu bổ Nhà. 11Họ đã trao cho thợ mộc, thợ nề để mua đá đẽo và gỗ để làm thưng, làm xà, các gian nhà mà các vua Yuđa đã để hư hại.
                12Nhân viên lo công việc một cách trung tín, dưới sự hướng dẫn của những người đã được bổ nhiệm điều khiển họ là: Yakhat, Oâbađyahu, những Lêvit thuộc (họ) con cái Mơrari, Zacarya, mơshullam thuộc (họ) con cái Qơhat. Các Lêvit đều là những người thành thạo nhạc khí. 13Họ cai cả những phu khuân vác và điều khiển tất cả nhân công, trong mỗi thứ dịch vụ. Còn có những Lêvit đứng làm ký lục, lục sự, giữ cửa.

Tìm thấy bản luật
                14 Trong khi họ đem bạc để dâng vào Nhà Yavê ra, thì Khlqiyahu tư tế tìm thấy sách Luật của Yavê nhờ tay Môsê truyền lại). 15Khilqiyahu mới lên tiếng nói với Saphan viên ký lục: “Tôi tìm thấy sách Luật trong Nhà Yavê”. Rồi Khilqiyahu trao sách cho Saphan. 16Saphan đã đem sách về cho vua và báo cáo với vua thêm rằng: “Tất cả những gì đã được ký thác cho bầy tôi của ngài, thì họ đang thi hành. 17Họ đã đúc bạc thu được trong Nhà Yavê và họ đã trao tay những người hữu trách, và các kẻ lo công việc”. 18Đoạn Saphan viên ký lục trình với vua rằng : “Khilqiyahu tư tế đã trao cho tôi một cuốn sách”, và Shaphan đọc trong sách trước mặt vua. 19Vua vừa nghe các lời của Lề luật thì xé áo mình. 20Đoạn vua truyền cho Khilqiyahu, Akhiqam con của Shaphan, Abđôn con của Mikab, Shaphan viên ký lục, Asayah tôi tớ của vua, rằng: “21Hãy đi thỉnh vấn Yavê cho ta và cho số sót lại trong Israel và Yuđa về những điều trong sách đã tìm thấy được, quả là lớn, cơn phẩn nộ của Yavê đã đổ xuống trên đầu chúng ta, bởi chưng tổ tiên chúng ta đã không giữ lời Yavê để làm theo mọi điều đã viết trong sách này”.

Lời sấm của nữ tiên tri
             22Khilqiyahu và những người vua đã chỉ định đã đi gặp nữ tiên tri Khulđah, vợ của Shallum, viên cai nhà y phục, con của Tôqhat, con của Khasrah. Bà lưu trú ở Yêrusalem, trong quận nhì; và họ đã nói với bà lời lẽ) như thế. 23Và bà nói với họ: “Yavê Thiên Chúa của Israel phán thế này: Các ngươi hãy nói với người đã sai các ngươi đến với ta: 24Yavê phán thế này: Này ta sắp giáng họa xuống chốn này, xuống dân cư chốn này, tất cả những lời nguyền rủa viết trong sách người ta đã đọc trước mặt vua Yuđa. 25Bởi vì chúng đã bỏ Ta và huân yên cho các thần khác, mà chọc tức Ta, với tất cả các việc tay chúng đã làm. Cơn thịnh nộ của Ta đã đổ xuống chốn này và sẽ không tắt nữa”. 26Với vua Yuđa, người sai các ông đến thỉnh vấn Yavê, các ông sẽ nói với ngài: “Yavê Thiên Chúa của Israel phán thế này: Các lời ngươi đã nghe… 27Bởi vì ngươi đã mủi lòng và hạ mình xuống trước nhan Thiên Chúa, khi ngươi nghe các lời của Ta về chốn này và dân cư chốn này, bởi vì ngươi đã hạ mình xuống trước nhan Ta và đã xé áo và khóc trước nhan Ta, thì cả Ta nữa Ta cũng đã nghe – sấm của Yavê. 28Này Ta sẽ cho ngươi được sum vầy  với tổ tiên, và ngươi sẽ qui hồi bằng yên trong mồ mả của ngươi. Mắt ngươi sẽ không trông thấy tất cả tai họa Ta sắp giáng xuống chồn này, và dân cư chốn này!”Và họ đã trình lại tự sự cho vua.

Tái lập giao ước
             29Vua sai người đi triệu tập tất cả các kỳ mục Yuđa và Yêrusalem. 30Vua lên Nhà Yavê với tất cả các người Yuđa và dân cư Yêrusalem,  các tư tế Lêvit, và tất cả dân chúng từ lớn chí bé. Ông đã đọc vào tai họ tất cả các lời trong sách Giao ước đã tìm thấy trong Nhà Yavê. 31Vua đứng nơi chỗ của ông và kết Giao ước trước nhan Yavê, (tự buộc) theo Yavê, và tuân giữ các lịnh truyền, chứng tri, luật điều của Người hết lòng, hết linh hồn, mà thi hành các lời Giao ước đã chép trong sách ấy.  32Ông đã cho gia nhập Giao ước tất cả những người có mặt ở Yêrusalem. Và dân cư Yêrusalem đã thi hành đúng theo Giao ước của Thiên Chúa, Thiên Chúa của tổ tiên họ. 33Yôsya cho hủy đi tất cả những điều gơt khỏi mọi xứ thuộc về con cái Israel và bắt buộc mọi người ở Israel phải phụng sự Yavê Thiên Chúa của họ. Suốt mọi ngày đời ông, họ đã không rời bỏ Yavê Thiên Chúa của tổ tiên họ.

Lễ vượt qua
                35. 1Yôsua cử hành tại Yêrusalem lễ Vượt qua mừng Yavê, và người ta đã tế sát (chiên) Vượt qua (ngày) mười bốn tháng thứ nhất.
                2Ông bổ các tư tế vào chức vụ của họ và khích lệ họ trong việc phụng sự Nhà Yavê. 3Ông bảo các Lêvit, những người giáo huấn Israel và đã được hiến thánh cho Yavê: “Từ khi người ta đặt Khánh thành trong nhà Salômon con của Đavit vua Israel đã xây: các ông không còn phải khiêng trên vai nữa. Bây giờ các ông phải phục vụ Yavê, Thiên Chúa của các ông và dân Israel của Người. 4Các ông hãy sẵn sàng từng gia tộc, sung vào các ban chiếu theo bút tích của Đavit vua Israel và sắc lệnh của Salômon con ông. 5Hãy đứng trong cung thánh, theo các chi họ, gia tộc, (mà phục vụ) anh em các ông, các người trong dân, và theo phân bộ gia tộc của Lêvit, 6Hãy tế sát (chiên) Vượt qua, hãy lột da và hãy chuẩn bị sẵn sàng cho anh em các ông để họ có thể cử hành lời Yavê truyền ngang qua Môsê.
                7Yôsua đã cấp cho con cái trong dân thú vật nhỏ – chiên và dê – tất cả làm sính tế Vượt qua cho mọi người có mặt, một số là ba mươi ngàn con; còn bò vật là ba ngàn con; các vật ấy đều lấy từ tài sản của vua. 8Và hàng lãnh đạo của vua đã cấp tùy lòng thảo, cho dân, cho tư tế và Lêvit. Khilqiyahu, Zakaryahu, và Yơkhiel, tức là những người quản lĩnh Nhà Thiên Chúa, đã tặng cho các tư tế hai ngàn sáu trăm (vật) là sinh tế Vượt qua, và ba trăm con bò. 9Kônayahu, Shơmayahu, Nơtanel cùng anh em, Khashabyahu, Yơiel, Yôzabađ, hàng lãnh đạo của các Lêvit đã cấp cho các Lêvit năm ngàn (vật) làm sinh tế Vượt qua và năm trăm con bò. 10Công việc đã sắp đặt rồi, thì chiếu theo lịnh vua, các tư đã đứng vào chỗ và các Lêvit theo các ban trật của họ. 11Và họ đã tế sát Lễ Vượt qua: các tư tế đỗ huyết do tay các Lêvit dâng lên và các Lêvit lột da vật hy sinh. 12Họ lấy riêng phần làm thượng hiến để trao cho con cái trong dân tùy theo chi họ các gia tộc, để tiến dâng Yavê chiếu theo những điều đã chép trong sách Môsê. Về bò vật cũng vậy. 13Họ đã nướng lửa (sinh tế) Vượt qua chiếu theo nghi thức, còn những của lễ khác, họ nấu trong nồi niều, soang, chảo. Rồi họ đã nhanh chóng đem phát cho mọi người con cái trong dân. 14Sau đó, họ mới dọn cho họ và các tư tế, vì các tư tế con cái Aharôn mắc lo thượng tiến lễ thượng hiến và mỡ béo mãi cho đến tối, do đó các Lêvit đã dọn cho mình và cho các tư tế, con cái Aharôn. 15Các ca sĩ, con cái Asaph, ở tại chỗ dành cho họ, theo lịnh của Đavit; và Asaph, Hêman, Yơđuntun, thầy chiêm của vua, và các người giữ cửa ở nơi mỗi cửa: không ai trong họ phải rời khỏi nhiệm vụ, vì anh em họ là các Lêvit đã sửa soạn cho họ mọi sự.
                16Thế là ngày ấy, tất cả việc tế tự đã được chuẩn bị để cử hành lễ Vượt qua và thượng tiến các lễ thượng hiến trên tế đàn Yavê theo lịnh của vua Yôsya. 17Con cái Israel có mặt đã cử hành lễ Vượt qua vào thời ấy, cùng lễ Bánh không men bảy ngày. 18người ta chưa hề cử hành một lễ Vượt qua như thế từ thời tiên tri Samuel; và không vua nào của Israel đã cử hành lễ Vượt qua như Yôsya đã cử hành, làm một với các tư tế, và Lêvít, cùng toàn thể Yuđa và Israel có mặt, và dân cư Yêrusalem.

Vận cùng của Yôsya          
                19Người ta đã cử hành lễ Vượt qua ấy năm mười tám triều Yôsya. 20Sau tất cả các điều ấy, khi Yôsya đã tu bổ Nhà, Nơkô vua Aicập, lên giao chiến ở Karkêmish trên bờ (sông) Phơrat; và Yôsya đã ra nghinh chiến với Nơkô. 21Nơkô sai sứ giả đến gặp ông, mà nói: “Tôi với ngài, nào có chuyện gì, vua Yuđa? Tôi đến hôm nay, không phải để đánh ngài mà là đánh một gia đình gây chiến vối tôi, và Thiên Chúa phán bảo tôi phải hỏa tốc ra đi. Thôi, đừng cưỡng lại ý của Thiên Chúa ở với tôi, kẻo bị Người tiêu diệt!” 22Nhưng Yôsya không chịu bỏ cuộc, trái lại ông đã cải trang mà chiến đấu với Nơkô; ông đã nghe lời lẽ của Nơkô do miệng Thiên Chúa (ban xuống). Ông đã vào trận trong cánh đồng Mơgiđđô. 23Xạ thủ đã nhằm vua Yôsya. Vua bảo thuộc hạ: “khiêng ta đi, ta bị trọng thương rồi”. 24Thuộc hạ khiêng ông ra khỏi xe trận mà đặt ông trên một xe thư hai ôn đem theo, rồi họ đưa ông về Yêrusalem và ông đã chết, và được chôn cất trong mộ của tổ tiên. Toàn thể Yuđa và Yêrusalem đã để tang ông. 25Yêrêmya đã làm một ai ca khóc Yôsya. Và tất cả những người ca hát nam và nữ đã nói đến Yôsya trong các Ai ca của họ cho đến ngày nay và họ đã làm nên như một tục lệ trong Israel: Này các bài ấy đã được chép trong các Ai ca.
                26Các việc khác của Yôsya, công đức của ông, rập theo điều đã chép trong Luật Yavê, 27sự nghiệp của ông từ đầu chí cuối, này tất cả đã chép trong sách các vua Israel và Yuđa.

          5– TÌNH HÌNH ISRAEL CUỐI THỜI QUÂN CHỦ
Yôakhaz

                36. 1Dân trong xứ đã chọn Yôakhaz con của Yôsya mà tôn làm vua kế vị cha ở Yêrusalem. 2Yôakhaz được hai mươi ba tuổi khi lên làm vua và trị vì ba tháng ở Yêrusalem. 3Vua Aicập đã truất ngôi ông ở Yêrusalem, và ra cống thuế cho xứ là một trăm tạ bạc và một tạ vàng. 4Vua Aicập đặt Êâlyaqim  là anh lên làm vua Yuđa và Yêrusalem và đã đổi tên cho là Yôyaqim; con Yôakhaz là em, thì Nơkô đã bắt và đưa qua Aicập.

Yôyaqim
                Yôyaqim được hai mươi lăm tuổi khi lên làm vua và đã trị vì mười một năm ở Yêrusalem. Ông đã làm sự dữ trước mắt Yavê, Thiên Chúa của ông. 6Nabukôđônor đã lên đánh ông và xiềng ông bằng hai xích đồng để điệu ông về Babel. 7Nabukôđônor đã đem về Babel một phần đồ vật trong Nhà Yavê và đem đặt trong Đền của ông ở Babel. 8Còn các việc khác của Yôyaqim, những điều gở ông đã làm, và các điều xẩy đến cho ông, này các điều ấy đã được chép trong sách các vua Israel và Yuđa. Và Yôyakin con ông đã lên làm vua kế vị ông.

Yôyakin
                9Yôyakin được mười tám tuổi khi lên làm vua, và đã trị vì ba tháng mười ngày ở Yêrusalem. 12Ông đã làm sự dữ trước mặt Yavê Thiên Chúa của ông. 10Vào buổi xuân về, Nabukôđônor sai người đến điệu ông đi Babel làm một với những đồ quí giá trong Nhà Yavê, và đặt Sêđ êqya làm chú ông làm vua Yuđa và Yêrusalem.

Sêđêqya
                11Sêđêqya được hai mươi mốt tuổi khi lên làm vua và đã trị vì mười một năm ở Yêrusalem, 12Ông đã không hạ mình trước mặt tiên tri Yêrêmya truyền lịnh Yavê. 13Ông cũng đã dấy loạn chống lại vua Nabukôđô- nôsor, vua này đã bắt ông lấy Thiên Chúa thề (trung thành): Ông đã cứng cổ, chai lòng không chịu trở lại với Yavê Thiên Chúa của Israel.

Dân tộc
                14Tất cả hàng lãnh đạo Yuđa, các tư tế và dân chúng đã tăng gia thất trung bội nghĩa, chiếu theo các điều gở nơi các dân ngoại; họ đã làm nhơ uế Nhà Yavê đã tác thánh ở Yêrusalem. 15Đã bao lần và ngay từ tảng sáng, Yavê Thiên Chúa của tổ tiên họ đã gửi các sứ giả của Người đến, vì Người chạnh thương dân Người và chốn Người lưu ngụ.16Nhưng họ đã nhạo cười các sứ giả của Thiên Chúa, đã khinh lời Người và chế diễu các tiên tri của Người, khiến phẫn nộ của Yavê đã bộc lên trên dân của Người, không còn phương chạy chữa.

Đổ vỡ
        17Bấy giờ Người đã cho vua quân Kanđê tiến lên đánh chúng, Người đã cho gươm chém giết tất cả những hạng thượng lưu, ngay trong Thánh điện của chúng. Người đã không chạnh thương thành niên, thiếu nữ, người già tóc bạc: Người đã nộp tất cả trong tay ông. 18Tất cả đồ vật nơi Nhà Thiên Chúa, lớn hay bé, các kho của Nhà Yavê, các kho của vua, và hàng lãnh đạo, ông đã bắt đem cả về  Babel. 19Chúng đã đốt nhà của Thiên Chúa và triệt hạ tường thành Yêrusalem; chúng đã phóng hỏa tất cả lâu đài, mọi đồ sang quí để làm mồi cho tiêu diệt. 20Những ai sót lại không bị gươm đâm, ông đã đày qua Babel, bắt làm tôi mọi cho ông và con cái ông, cho đến khi triều đại Batư lên ngôi, 21để ứng nghiệm lời của Yavê nhờ miệng của Yêrêmya. Cho đến khi đất đã trả bù những ngày Hưu lễ, cho đến khi mãn bảy mươi năm tròn.

Về tương lai
                22Năm thứ nhất đời Kyrô, vua Batư, để lời Yavê nhờ miệng Yêrêmya được nên trọn, Yavê đã thức tỉnh tâm thần Kyrô, vua Batư, và ôn đã thông cáo trong toàn đế quốc, có cả sắc chỉ, rằng: “23Kyrô, Hoàng đế Batư tuyên bố: Yavê Thiên Chúa trên trời đã ban cho ta mọi nước dưới đất. Người đã chỉ định ta phải tái thiết cho Người ngôi nhà ở Yêrusalem tại Yuđa. Vậy ai trong các ngươi, bất cứ ai, thuộc về dân người, xin Yavê Thiên Chúa của họ ở với họ, nó

PDFHero.com - Chuyển đổi PDF sang Word miễn phí