Sách » Y Học - Sức Khỏe » Kiến thức nhãn khoa

Khô mắt do thiếu vitamin A

Những biến đổi ở mắt do thiếu vitamin A, bao gồm nhiều mức độ: khô kết mạc biểu hiện tình trạng thiếu vitamin A nhẹ, khô giác mạc thường để chỉ thiếu vitamin A ở mức độ nặng hơn. Khô nhuyễn giác mạc là hình thái trầm trọng nhất ở mắt, làm tiêu giác mạc và thường dẫn đến mù loà vĩnh viễn. Những trẻ em bị khô mắt còn có những bệnh toàn thân kèm theo như ỉa chảy, các bệnh đường hô hấp (viêm phổi), và bệnh sởi.

Nguyên nhân

Do thiếu vitamin A, là loại vitamin cần thiết cho sự phát triển, sức khoẻ, và chức năng bình thường của các mô bề mặt, như biểu mô của da và niêm mạc, và các mô của mắt, đặc biệt là kết mạc, giác mạc và võng mạc.

Phân loại

Quáng gà (XN): không nhìn rõ được trong điều kiện ánh sáng yếu.

Khô kết mạc (X1A): kết mạc khô, dày và nhăn nheo.

Vết Bitot (X1B): là những vết trắng hơi nổi lên, có bọt, nằm ở phía thái dương. Vết Bitot nằm trên kết mạc bị khô và thường ở hai mắt.

Khô giác mạc (X2): giác mạc mất bóng, ánh sáng phản chiếu từ giác mạc bị phân tán và mờ xỉn.

Khô nhuyễn giác mạc (X3A, X3B): sự mềm hoá và mủn giác mạc một phần hoặc toàn bộ, thường bị cả hai mắt.

Sẹo giác mạc (XS): nhãn cầu thường bị teo lại (do thủng giác mạc và nhiễm trùng) hoặc bị rãn lồi ra.

Tổn hại đáy mắt do khô mắt (XF)

Điều trị

1. Điều trị bằng vitamin A

Ngay sau khi chẩn đoán: uống vitamin A 200.000 đv x 1 viên (sử dụng 1/2 liều với trẻ dưới 1 tuổi).

Ngày hôm sau: 200.000 đv vitamin A uống.

Bốn tuần sau: 200.000 đv vitamin A uống.

Nếu nôn kéo dài hoặc ỉa chảy nhiều, có thể thay thế liều đầu tiên bằng tiêm bắp 100.000 đv vitamin A tan trong nước (không được dùng dạng dầu).

2. Tra nước mắt nhân tạo 1 giờ 1 lần.

3. Tra dầu A 3 lần / ngày.

4. Nếu có nhiễm trùng tại mắt điều trị đặc hiệu chống các tác nhân vi khuẩn hoặc vi rút.

5. Kết hợp với điều trị các bệnh toàn thân và tăng cường dinh dưỡng cho trẻ.

Điều trị dự phòng

Trẻ trên 1 tuổi và dưới 6 tuổi: 200.000 đv vitamin A uống trong lần khám bệnh lần đầu tiên cho mỗi đợt mắc bệnh toàn thân.

Trẻ dưới một tuổi và trẻ bất kỳ: 100.000 đv vitamin A uống trong lần khám bệnh lần đầu tiên cho mỗi đợt mắc bệnh toàn thân.

Theo dõi

Những trường hợp nặng phải nằm viện điều trị, nhẹ hơn thì theo dõi sau vài ngày hoặc vài tuần.

Bs.Ts.Lê Kim Xuân