Sách » Y Học - Sức Khỏe » Kiến thức nhãn khoa

Chuẩn bị bệnh nhân gây mê trước phẫu thuật mắt

Để chuẩn bị các bước cụ thể và đánh giá được tình trạng của bệnh nhân, từ đó có những biện pháp xử lý kịp thời trước, trong và sau mổ thì người gây mê và phẫu thuật viên cần có sự hợp tác chặt chẽ, đồng thời phải có sự phối hợp giữa người nhà, bệnh nhân với thầy thuốc. Chúng tôi xin giới thiệu hai tình huống thường gặp để người nhà, bệnh nhân và phẫu thuật viên hợp tác nhằm cho ca mổ đạt hiệu quả cao và an toàn cho bệnh nhân.

1. Bệnh nhân nhịn ăn thế nào cho đúng ?

Cho bệnh nhân nhịn ăn nhằm mục đích để đảm bảo cho dạ dầy rỗng, tránh trường hợp gây mê mà bệnh nhân bị trào ngược gây nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng nếu để bệnh nhân nhịn ăn kéo dài sẽ gây hạ đường huyết nhất là trẻ nhỏ. Vậy thời gian để nhịn ăn uống như thế nào là hợp lý?

Những nghiên cứu gần đây cho thấy rằng:

Nếu trẻ trên một tuổi nhịn ăn từ tối hôm trước thì ít gây hạ đường huyết.

Việc gây ra trào ngược dịch dạ dày có liên quan tới thời gian mà trẻ được nhịn ăn uống.

Với trẻ nhỏ hơn một tuổi nếu cho trẻ uống chất lỏng dễ tiêu hoá 3 - 4h trước khi mổ thì không gây tăng thể tích của dịch dạ dày cũng như nồng độ PH dạ dày giảm. Chất lỏng được dùng bao gồm nước đường, nước quả táo ép, sữa mẹ, nhưng không phải là sữa bò hoặc các chất bột dinh dưỡng.

Những yếu tố gây ra nguy cơ hít phải dịch dạ dày ít liên quan đến tình trạng sức khoẻ của người bệnh mà liên quan tới bữa ăn gần thời gian phẫu thuật, bệnh rối loạn chức năng dạ dày và thực quản tắc ruột, béo phì, trước phẫu thuật phình thực quản, chấn thương đầu, tổn thương hệ thần kinh…

Mặt khác việc bắt trẻ nhịn ăn quá lâu cũng gây ra một số vấn đề không tốt như tạo ra cảm giác mệt mỏi và sự không an toàn như gây giảm huyết áp trong lúc gây mê, hạ đường huyết.

Vậy thời gian và thức ăn được phép dùng cho từng lứa tuổi trước khi mổ để đảm bảo an toàn hiệu quả, hãy tham khảo bảng sau:

  Sơ sinh – 1 tuổi 1 – 14 tuổi 14 – 19 tuổi
Trước đây Uống bột dinh dường 5 h trước mổ Ăn súp đến nửa đêm Không ăn sau nửa đêm
Uống chất lỏng dễ tiêu 2 h trước mổ Uống chất lỏng dễ tiêu 3 h trước mổ  
Hiện nay Uống bột dinh dường 3 h trước mổ Uống 2ml/kg chất lỏng dễ tiêu 2 h trước mổ Không giới hạn chất lỏng dễ tiêu 3h trước mổ
Uống chất lỏng dễ tiêu 3h  trước mổ    

2. Bệnh nhân viêm đường hô hấp trên

Mặc dù viêm đường hô hấp trên có thể không làm ảnh hưởng tới việc học tập cũng như các sinh hoạt, hoạt động của trẻ nhưng đôi khi nó cũng gây ra những khó khăn cho người gây mê, xác định xem trẻ có bị viêm đường hô hấp hoặc viêm đường hô hấp do dị ứng không để có thể hoãn những ca phẫu thuật. Để đánh giá xem trẻ có bị viêm đường hô hấp hay không người ta đưa ra các triệu chứng để xác định:

            1. Đau rát họng

            2. Chảy nước mũi

            3. Ỉa chảy

            4. Tắc mũi

            5. Mệt mỏi

            6. Ho

            7. Sốt > 3705

            8. Viêm thanh quản

Nếu có từ hai triệu chứng trở lên ta chẩn đoán là viêm đường hô hấp trên.

Đối với bệnh nhân bị viêm đường hô hấp trên nếu gây mê để mổ đôi khi gây ra những biến chứng rất nguy hiểm, có những nghiên cứu so sánh giữa bệnh nhân bị viêm đường hô hấp trên và bệnh nhân không bị viêm thì tỷ lệ biến chứng ở nhóm có viêm đường hô hấp tăng gấp 2-6 lần, gặp cả ở giai đoạn trước trong và sau khi gây mê và đặc biệt nếu trẻ gây mê nội khí quản thì tỷ lệ này tăng gấp 11 lần.

Vậy đối với trẻ bị viêm đường hô hấp trên thì khi nào, có thể mổ được, người ta cho rằng phải sau 3-6 tuần. Đối với trường hợp bị viêm đường hô hấp trên do virus nó có thể gây co thắt phế quản sau 6 tuần khi khỏi bệnh. Tuy vậy trong một số trường hợp phải mổ cấp cứu không trì hoãn được hoặc các trường hợp mổ để tránh sự lo lắng phiền hà cho gia đình người bệnh thì cần phải kiểm tra rõ tình trạng sức khoẻ của bệnh nhân, xem bệnh nhân có khoẻ hơn không, các triệu chứng đã hết chưa… điều này rất quan trọng, nó có thể làm giảm tối thiểu nguy cơ cho người bệnh trong khi gây mê.

BS. Nguyễn Đình Luyến

FileEagle.com - Tải về phần mềm hữu ích cho máy tính của bạn