Sách » Tôn Giáo » Đạo Thiên Chúa » Giáo lý Công giáo

Bài 18: Tôi tin Hội thánh duy nhất thánh thiện, công giáo và tông truyền

1. ĐỨC GIÊSU ĐÃ LẬP HỘI THÁNH NHƯ THẾ NÀO ?

Khi Đức Giêsu bắt đầu cuộc đời công khai truyền đạo, Người đã kêu gọi và qui tụ chung quanh mình một số người, chọn ra mười hai môn đệ và đặt ông Phêrô làm trưởng nhóm mười hai người này để lập thành Hội Thánh Công giáo đầu tiên.

Hội Thánh của Đức Kitô không được thành lập như một tổ chức chính trị hay xã hội để chỉ chuyên trách về các vấn đề nhân sinh. Đây là Hội của những người tin vào Đức Kitô, tuân giữ những điều Người đã giảng dạy, rồi đi rao truyền những điều này lại cho mọi người hiểu để đón nhận ơn cứu độ và ca tựng vinh quang Thiên Chúa. Đó là Giáo hội duy nhất của Chúa Kitô được mang đầy đủ ý nghĩa ta tuyên xưng trong kinh Tin kính.

Hai danh xưng Hội Thánh Công giáo hay Giáo Hội Công giáo tuy có thể dùng chung để gọi tập thể những người tin vào Đức Kitô, song chữ Hội Thánh gợi lên ý nghĩa về mặt tinh thần và thiêng liêng nhiều hơn, còn chữ Giáo hội thì lại mang nặng ý nghĩa cụ thể về cơ cấu tổ chức và thể chế hành chánh trong việc quản trị của Hội thánh giữa xã hội.

2. HỘI THÁNH CÔNG GIÁO NGÀY NAY ĐƯỢC TỔ CHỨC NHƯ THẾ NÀO ?

Hội thánh Công giáo ngày nay là một cộng đồng những người tin vào Đức Giêsu Kitô và được Lời Người qui tụ dưới sự hướng dẫn của những người kế vị các tông đồ. Tập thể này đồng tâm nhất trí với nhau trong cùng một đức Tin, đức Cậy, đức Mến và được thánh hiến bằng các bí tích để cùng nhau xây dựng cuộc sống trong ân sủng, đang khi chờ đợi Thiên Chúa hoàn tất công trình cứu độ của Người.

Vậy Hội Thánh Công Giáo bao gồm mọi thành phần nhân loại không phân biệt chủng tộc và giai cấp, cùng tin nhận Đức Kitô phục sinh là Cứu Chúa và qua bí tích Rửa tội thành Kitô hữu, thành giáo dân. Mọi kitô hữu lập thành cộng đoàn Dân Chúa dưới quyền cai quản của Đức Giáo Hoàng và hàng Giám mục.

3. AI LÀ NGƯỜI KẾ VỊ CÁC TÔNG ĐỒ TRONG HỘI THÁNH NGÀY NAY ?

Ngày nay hàng Giám mục trên toàn thế giới giữ nhiệm vụ kế vị các tông đồ với ba thẩm quyền Đức Giêsu trao ban là:

· Quyền thánh hóa.
· Quyền quản trị
· Quyền giáo huấn

Khi một Giám mục được bầu làm Giáo hoàng để đứng đầu Hội thánh Công giáo thì vị Giám mục này chính là người kế vị Thánh Phêrô. Vì vậy, như Thánh Phêrô xưa đã được đặt làm thủ lãnh các tông đồ thì Đức Giáo Hoàng cũng sẽ là chủ tịch Hội đồng Giám mục thế giới và các Giám mục trên toàn thế giới cũng qui tụ thành một Tông đồ đoàn để làm chủ chăn trong Hội thánh cho đến tận thế. Ngoài ra Đức Giáo Hoàng vẫn phải lo phần mục vụ cho một giáo phận như mọi Giám mục khác trong trách nhiệm là Giám mục Rôma.

4. HỘI THÁNH CÔNG GIÁO CÓ NHỮNG ĐẶC TÍNH GÌ ?

Hội thánh có bốn đặc tính căn bản đã trở thành định tín được ghi trong kinh Tin kính để tín hữu tuyên xưng :” Tôi tin Hội Thánh duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền.”

A/ Hội thánh duy nhất
Nghĩa là các cộng đoàn tín hữu thuộc mọi quốc gia trên toàn thế giới hiệp nhất với nhau trong cùng một niềm tin và cùng tuân phục Đức Giáo Hoàng là vị đại diện tối cao của Đức Kitô. Do đó, nếu khi một người đã chịu phép rửa nhưng không hiệp thông với Hội thánh thì không được kể là tín hữu thực thụ, là thành phần của cộng đồng Dân Chúa. Nói cách khác, khi một cá nhân hay tập thể tín hữu nào không còn thông phần với Hội thánh Rôma thì sẽ bị xem như là đã ly giáo.

B/ Hội thánh thánh thiện
Muốn nói lên rằng chính Đức Kitô là Đấng thánh thiện đã lập ra và ở trong Hôi thánh mọi ngày, nên bản chất của Hội thánh là thánh thiện. Vì vậy, nhờ vào bản chất và nguồn gốc thánh thiện của Đấng sáng lập mà những người trong Hội thánh sẽ được thánh hoá, đang khi thi hành sứ mạng chuyển đến cho mọi người niềm tin vào Thiên Chúa, để trần gian được thánh hóa qua sứ vụ rao giảng Tin Mừng và tác vụ ban phát các bí tích.

C/ Hội Thánh Công giáo
Nghĩa là nó hoàn toàn phổ quát chứ không dành riêng cho ai hoặc phân biệt giai cấp, quốc gia hay chủng tộc nào. Do đặc tính này, Giáo hội Chúa phải có mặt ở khắp nơi để loan truyền Tin mừng cứu độ cho mọi người … (Mt 28, 19-20 ; Mc 6,15)

D/ Hội Thánh tông truyền
Chỉ về sứ mạng đi rao giảng Tin mừng đã được Chúa Giêsu truyền cho các tông đồ từ những bước khởi đầu, rồi các tông đồ lại truyền tiếp cho những người kế vị, và cứ như thế cho đến ngày Chúa Giêsu trở lại trần gian:” Như Chúa Cha đã sai Thầy thì bây giờ Thầy cũng sai anh em” (Ga 20,21) để:
“Ai nghe anh em là nghe Thầy và ai từ chối anh em là từ chối Thầy; mà ai từ chối Thầy chính là từ chối Đấng đã sai thầy.” (Lc 10,16)

Sứ vụ tông truyền vẫn được kế tục bằng cử chỉ đặt tay ban quyền thừa tác vụ cho những người đuợc Giáo hội chọn để phong chức Giám mục và linh mục qua bí tích Truyền chức Thánh

5. THẾ NÀO LÀ ƠN VÔ NGỘ TRONG HỘI THÁNH ?

Vô ngộ nghĩa là không sai lầm. Theo ý nghĩa này, mỗi khi Đức Giáo Hoàng với tư cách là đại diện Chúa Giêsu để long trọng và công khai tuyên bố một điều gì có liên quan đến đức tin và luân lý thì đuợc ơn vô ngộ.

6. CÔNG ĐỒNG LÀ GÌ ?

Công đồng là một cuộc họp chung của các Giám mục và một số chức sắc trong Giáo hội để thảo luận và quyết định những điều quan trọng thuộc về giáo lý trong Hội Thánh hoặc qui luật của Giáo hội. Tùy vào hình thức tổ chức và nội dung thảo luận mà công đồng sẽ có những cấp bậc khác nhau theo hai loại tổng quát là công đồng chung và công đồng riêng.

Công đồng chung là một hội nghị do Đức Giáo hoàng triệu tập toàn thể các Giám mục trên thế giới cùng hợp nhất với Giám mục Rôma. Trước công đồng chung Vatican II chỉ có những Giám mục tông tòa mới được tham dự Công đồng chung, nhưng sau khi có sắc lệnh mới về nhiệm vụ Giám mục thì mọi giám mực đều có quyền tham dự.

Công đồng riêng là hội nghị chỉ gồm các Giám mục riêng khu vực nào đó mà thôi và sẽ căn cứ vào cơ cấu tổ chức mà mang các tên gọi khác nhau. Khi các Giám mục của nhiều giáo tỉnh khác nhau cùng tổ chức hội nghị với sự chủ tọa của Sứ thần Tòa thánh thì đó là Đại Công đồng,nhưng nếu chỉ là hội nghị của các Giám mục trong cùng một giáo tỉnh do Tổng Giám mục giáo tỉnh hoặc một Giám mục thâm niên chủ tọa thì Công đồng này là Công đồng tỉnh. Ngoài ra còn có các hình thức họp khác nữa như Công đồng toàn quôc và Công đồng Miền.

Công đồng chung là phương cách lập pháp tối cao của Giáo hội. Những sắc lệnh của Công đồng có giá trị giáo huấn rât cao.

7. VÌ SAO GỌI HỘI THÁNH LÀ MỘT MẤU NHIỆM ?

Hội thánh Công giáo tuy là một thực tại hữu hình, nhưng bản chất lại là nguyên lý về một thân thể mầu nhiệm, mà đầu của thân thể ấy là Đức Kitô và các chi thể là cộng đồng tín hữu. Từ nơi thân thể này sức sống của Đức Kitô lan truyền cho các tín hữu qua các bí tích, để dẫn về một cứu cánh siêu nhiên là hồng ân cứu độ của Thiên chúa.

8. BỔN PHẬN CỦA TÍN HỮU ĐỐI VỚI HỘI THÁNH NHƯ THẾ NÀO ?

Tín hữu là chi thể trong thân thể mầu nhiệm của Đức Kitô, nên phải luôn sống trong sự hiệp thông, yêu mến, bảo vệ và xây dựng Hội thánh Chúa; đồng thời cũng phải tuyệt đối tuân hành các điều luật, tin nhận các điều do Hội Thánh công bố, như lời Đức Kitô đã dạy : “Ai nghe anh em chính là nghe Thầy “.

9. NĂM PHỤNG VỤ CỦA HỘI THÁNH

Hội thánh lập ra năm phụng vụ nhằm giúp tín hữu hiểu biết, sống các ý nghĩa của từng thời kỳ trong lịch sử cứu độ qua chu kỳ hàng năm ấn định theo các Mùa với các lễ quanh năm.

Phụng vụ là việc thờ kính công khai và công cộng Hội thánh dâng lên Chúa cha, đồng thời cũng dâng lên Đức Kitô Đấng lãnh đạo mình.

Việc kính thờ quan trọng và đặc biệt nhất trong phụng vụ là thánh lễ, các bí tích và các giờ kinh phụng vụ.

Sự phân chia năm phụng vụ

Năm phụng vụ được phân chia thành năm Mùa, khởi đầu là Mùa Vọng, tiếp đến Mùa Giáng sinh, Mùa thường niên, Mùa chay, Mùa phục sinh và cuối cùng lại tiếp nối bằng Mùa thường niên.

1. Mùa Vọng
Đây là mùa khởi đầu năm phụng vụ, gồm có bốn tuần, kể từ chủ nhât thứ nhất sau lễ Chúa Kitô Vua vũ trụ đến Lẽ Giáng sinh. Mùa Vọng là thời gian để Hội Thánh chuẩn bị đón mừng ngày Chúa Kitô quang lâm và mầu nhiệm Con Thiên Chúa giáng trần.

2. Mùa Giáng sinh
Thời gian này gồm hai tuần kể từ lễ Giáng sinh đến lễ Chúa Giêsu chịu phép Rửa.

3. Mùa Chay
Mùa này bắt đầu từ thứ tư lễ Tro đến thứ bảy Tuần Thánh, gồm tất cả 40 ngày. Mùa Chay là thời gian giúp mọi người có bầu khí thuận lợi ăn năn sám hội các tội lỗi, để chuẩn bị tâm hồn đón mừng mầu nhiệm phục sinh.

Tuần lễ cuối cùng của Mùa chay gọi là Tuần Thánh. Đuợc tính từ chủ nhật Lễ Lá đến ngày thứ bảy Vọng Phục sinh. Ba ngày cuối của Tuần Thánh được gọi là Tam Nhật Vượt Qua, là thời gian quan trọng nhất trong năm phụng vụ, bắt đầu từ thứ năm cho đến hết thứ bảy Tuần Thánh. Trong ba ngày đặc biệt này, Giáo hội cử hành nghi thức phụng vụ kính nhớ cuộc thọ hình của Chúa Giêsu.

4. Mùa Phục sinh
Mùa này gồm bảy tuần lễ kể từ Chủ nhật Phục sinh đến chủ nhật Hiện Xuống. Đây là Mùa phụng vụ mừng Chúa Giêsu sống lại và lên trời vinh hiển.

5. Mùa quanh năm
Đây là thời gian dài nhất trong năm phụng vụ gồm tát cả 34 tuần lễ và chia làm hai thời kỳ như sau : Mùa thường niên trước Mùa chay và Mùa thường niên sau Mùa Chay khơi lại các giai đoạn trong chương trình cứu độ.

(Giáo lý đại cương cho người lớn- NXB Đức Tin & Văn Hóa 2004)

CÂU HỎI BÀI 18

1. Bạn có thể phân tích sự khác biệt giữa các tên gọi: Công giáo, Kitô giáo và Thiên Chúa giáo không ?
2. Tại sao ba ngày cuối của Tuần thánh được gọi là Tam Nhật Vượt Qua ?

FileEagle.com - Tải về phần mềm hữu ích cho máy tính của bạn