Sách » Tôn Giáo » Đạo Thiên Chúa » Giáo lý Công giáo

Bài 11: Linh mục và Phó Tế phục vụ Giáo hội

“Vị tư tế nào cũng phải đứng trong Đền Thờ lo việc phụng tự mỗi ngày và dâng đi dâng lại cũng ngần ấy thứ lễ tế; mà những lễ tế ấy chẳng bao giờ xóa bỏ được tội lỗi. Còn Đức Kitô, sau khi dâng lễ tế duy nhất để đền tội cho nhân lọai, Người đã lên ngự bên hữu Thiên Chúa đến muôn đời. Quả thật, Người chỉ dâng hiến lễ một lần, mà vĩnh viễn làm cho những kẻ Người đã thánh hóa được nên hoàn hảo.” (Dt 10, 11-14) 

Đức Giêsu Kitô, vị Thượng tế duy nhất

Khi Chúa Giêsu rong ruổi các nẻo đường xứ Palestine rao giảng Tin Mừng, những người gặp Ngài đã không nghĩ đến việc gán cho Ngài chức danh Tư tế. Bởi lẽ Chúa Giêsu không thuộc tầng lớp Tư tế và cũng không làm nhiệm vụ Tư tế.

Vậy mà Chúa Giêsu đã hoàn thành công việc tế tự một cách hoàn hảo. Qua cái chết và sự sống lại, Chúa Giêsu đã bãi bỏ cách thờ cùng cũ và dẫn đưa chúng ta về cùng Chúa Cha. Nơi Đức Kitô, loài người và Thiên Chúa gặp nhau. Cái chết của Ngài là lễ hiến tế đích thực làm cho Ngài trở nên vị Thượng tế duy nhất của Giao Ước mới. (Dt đoạn 8 và 9)

Một dân tư tế

Được thanh tẩy trong Đức Kitô, người tín hữu trở thành chi thể của thân mình Ngài và Ngài cho họ tham dự vào chức Tư tế của Ngài. Như vậy, mỗi Kitô Hữu được đầu tư cho sứ vụ ngôn sứ, vương đế, và hy tế của Ngài qua việc tham dự hy lễ Thánh Thể và thi hành chức vụ Tư tế bằng chính đời sống của mình.

Công đồng Vaticano II xác quyết: “Thực vậy, những người đã lãnh phép Rửa, nhờ sự tái sinh và xức dầu của Thánh Thần, đựơc thánh hiến để nhận chức Tư tế thánh.” (Hiến chế Giáo Hội số 10)

Như vậy Bí tích Truyền Chức Thánh là gì?

Cần xác định nghĩa của vài từ ngữ:

Ngày nay chúng ta hay dùng kiểu nói “Chức thánh”. Chức thánh là để phục vụ. Trong chiều hướng này mà Thánh Phêrô và Thánh Phaolô dạy rằng: mỗi Kitô hữu tùy theo ân sủng nhận được phải có trách nhiệm xây dựng Giáo Hội.

Trong Giáo Hội, một vài tác vụ thánh được thiết lập mà không cần nghi thức xức dầu tấn phong như: công bố lời Chúa, trao Mình Thánh Chúa, dạy giáo lý, mục vụ chăm sóc bệnh nhân.

Những tác vụ khác được thánh hóa bằng việc xức dầu tấn phong.

Linh mục

Bí tích Truyền chức thánh hóa linh mục, đưa linh mục vào sứ vụ của Chúa Kitô – Thượng tế, Đấng trung gian duy nhất giữa Thiên Chúa và con người. Linh mục noi gương Chúa Kitô, phục vụ dân Chúa. Linh mục hợp tác với Giám mục và hiệp nhất huynh đệ với các linh mục khác. Linh mục điều khiển cộng đoàn mình qua việc rao giảng Lời Chúa, cử hành Thánh lễ, ban Bí tích Hòa giải, xức dầu bệnh nhân, tập họp cộng đoàn thành một gia đình của Chúa và đưa gia đình này về với Chúa Cha.

Linh mục phải là chứng tá cho chân lý và sự sống cho mọi người qua cách ứng xử và việc ân cần chăm sóc đầy tình phụ tử (Hiến chế Giáo Hội số 28).

“Linh mục là dấu chỉ của Đấng vô hình đã về trời. Khi linh mục rao giảng Lời Chúa, chính là Chúa Kitô nói. Khi linh mục đọc lời truyền phép, chính Chúa Kitô thánh hóa bánh rượu bằng chính Thần khí của Ngài. Khi linh mục cử hành bí tích hòa giải, chính Chúa Kitô đứng ra hòa giải…”

Linh mục không phải là Chúa Kitô. Linh mục là dấu chỉ Chúa Kitô đang hiện diện, là bí tích của Đấng đang sống giữa Giáo Hội và hành động trong Giáo Hội, đặc biệt qua các bí tích.

                                                                   (Croire – Rey-Mermet)

Phó tế

“Ở bậc thấp hơn của hàng giáo phẩm có các phó tế, những người đã được đặt tay “không phải để được lãnh nhận chức vụ linh mục, nhưng là để phục vụ.” Thực vậy, được ân sủng bí tích bồi bổ, các phó tế trong sự hiệp thông với Giám mục và linh mục đoàn, phục vụ dân Thiên Chúa bằng việc phụng vụ, giảng dạy và bác ái.” (Hiến chế Giáo Hội số 29)

Công đồng Vaticano II còn nêu lên các công việc được giao cho phó tế: cử hành trọng thể phép Rửa, cất giữ và trao Mình Thánh Chúa, nhân danh Giáo Hội chứng kiến và chúc lành hôn phối, mang của ăn đàng cho kẻ hấp hối, đọc Thánh kinh cho tín hữu, giáo huấn và khuyên nhủ dân chúng, chủ tọa việc phụng tự và kinh nguyện của tín hữu, cử hành các á bí tích, chủ tọa lễ nghi tang chế và an táng.

“Trong tương lai, chức phó tế có thể được tái lập như một bậc riêng và vĩnh viễn thuộc phẩm trật. Các nhóm Giám mục địa phương, dưới những hình thức khác nhau, với sự chấp thuận của chính Đức Giáo Hoàng, có đủ thẩm quyền để xem xét có nên bổ nhiệm các phó tế ấy và bổ nhiệm ở đâu, để họ coi sóc các linh hồn.

Với sự đồng ý của Đức Giáo Hoàng, các ngài có thể phong chức phó tế cho những người đàn ông đứng tuổi, dù đã kết hôn, cũng như cho các thanh niên có khả năng, nhưng các thanh niên này phải giữ vững luật độc thân.” (Hiến chế Giáo Hội số 29)

CÂU HỎI BÀI SỐ 11

  1. Thư gửi tín hữu Do Thái nói về chức Tư tế của Đức Kitô phân biệt với chức Tư tế của các Thầy thượng tế trong cựu ước.

Bạn đọc các thư gửi tín hữu Do Thái sau đây và so sánh sự khác biệt của hai chức Tư Tế này.

Chức Tư tế của các Thầy thượng tế trong Cựu Ước và Chức Tư tế của Chúa Kitô:

                   Dt 5, 1-3                                            Dt 5, 7-8

                   Dt 7, 27                                             Dt 7, 27

                   Dt 9, 9-10                                  Dt 9, 11-14

  1. Chúa Kitô là Đấng trung gian của một Giao Ước Mới. Giao Ước Mới này đã được đóng ấn như thế nào?          (Dt 9, 15-23)
  1. Chúa Giêsu chết cho chúng ta, cho sự thánh hóa của chúng ta, cho chúng ta nên hoàn hảo.” Bạn hiểu câu này có ý nghĩa gì?  (Dt 10, 5-18)

Bài đọc thêm

XIN ƠN THÁNH HÓA CÁC LINH MỤC

Trong lịch Phụng vụ, ngày lễ kính Thánh Tâm Chúa Giêsu được ghi là ngày thế giới xin ơn thánh hóa các linh mục.

Chỉ mấy dòng chữ đó thôi cũng gợi cho chúng ta thấy:

  • Thánh hóa các linh mục đang trở thành một nhu cầu thế giới.
  • Thánh hóa các linh mục là một ơn ta phải xin với Chúa.
  • Thánh hóa các linh mục được hiểu một cách cụ thể là theo mẫu gương Thánh Tâm Chúa.

Gợi ý nào trên đây cũng rất phong phú. Nhiều sách đạo đức đã bàn rộng. Nhiều người thiện chí đã thấu hiểu.

Ở đây, tôi chỉ xin góp phần nhỏ vào việc đạo đức nói trên. Phần nhỏ đó là ta nên cầu xin ơn thánh hóa các linh mục với tâm tình thế nào.

1/ Cầu nguyện cho linh mục với tâm tình kính trọng và cảm thương chân thành

Kính trọng và cảm thương nói đây là một yêu cầu đạo đức của nhân bản, của văn hóa, nhất là của Phúc Âm.

Bởi vì linh mục mang rất nhiều bổn phận quan trọng đáng kính và đáng được nâng đỡ.

Thực vậy, Ngài có bổn phận phải sống mật thiết với Chúa, Đấng đã ban cho ngài chức quyền cao quý.

Ngài có bổn phận phải hiệp thông chặt chẽ với Hội Thánh, một thực thể được Chúa thiết lập như dụng cụ và dấu chỉ của sự cứu rỗi.

Ngài có bổn phận phải cộng tác một cách khiêm nhường và hiếu thảo với Đức Giám Mục của ngài.

Ngài có bổn phận phải phục vụ cộng đoàn được trao phó. Phục vụ theo gương Chúa Giêsu, “Đấng đến không để được hầu hạ mà để hầu hạ” (Mt 10, 45), Đấng nêu gương phục vụ hết tình qua vịêc rửa chân cho các môn đệ (x. Ga 13, 5) trước khi tự nguyện đi vào cuộc thương khó dẫn đến cái chết trên Thánh giá (x. Ga 20, 21).

Ngài có bổn phận phải loan báo Tin Mừng và làm chứng về Chúa cho mọi người, cho quê hương yêu dấu.

Kể ra bằng ấy bổn phận vẫn chỉ là phác họa sơ sài hình ảnh linh mục. Nhưng hình ảnh thô sơ đó vẫn mang những chiều kích thiêng liêng rất đáng kính trọng.

Những chiều kích thiêng liêng ấy là những tiếng gọi khác nhau của tình yêu Thiên Chúa.

Điều quan trọng là linh mục biết đón nhận những tiếng gọi ấy. Và khi ý thức được đúng những đòi hỏi của những tiếng gọi ấy, linh mục sẽ càng cảm thấy mình rất cần đón nhận ơn Chúa và những đỡ nâng của bất cứ ai. Bởi vì, các ngài mang thân phận con người, cảm nghiệm thấm thía những yếu đuối, những bất xứng và những giới hạn của mình.

Vì thế, dù các linh mục của ta đạo đức đến đâu, chúng ta vẫn hãy cứ cầu nguyện cho các ngài. Phương chi khi các ngài có vẻ như bị rơi vào một cảnh khó khăn nào đó, chúng ta càng cần cầu nguyện cho các ngài.

Trong bất cứ trường hợp nào, chúng ta hãy cầu nguyện với tâm tình kính trọng và cảm thương. Việc cầu nguyện như thế chắc chắn sẽ rất đẹp lòng Chúa. Đó cũng là một cách chúng ta tỏ lòng bíêt ơn và đền ơn đối với Chúa, Hội Thánh và các linh mục.

Cùng với tâm tình kính trọng và cảm thương, chúng ta còn cần cầu nguyện cho linh mục với tâm tình khiêm tốn cộng tác với Chúa.

2/ Cầu nguyện cho linh mục với tâm tình cộng tác với Chúa

Tâm tình cộng tác với Chúa nói đây là cầu cho các linh mục được sống theo Thánh ý Chúa.

Những điều Chúa muốn nơi linh mục thì nhiều. Nhưng điều Chúa muốn hơn hết nơi ngài là ngài hãy đặt đời sống thiêng liêng lên hàng đầu. Trong cuốn “Hướng dẫn sứ vụ và đời sống linh mục,” Tòa Thánh quả quyết đời sống thiêng liêng phải chiếm địa vị ưu tiên tuyệt đối nơi linh mục.

Đời sống thiêng liêng cốt ở sự “ở lại với Chúa” (Mt 3, 14). Nó được tồn tại và tăng cường bằng việc cầu nguyện. Cầu nguyện liên lỉ theo gương Chúa Giêsu. Cầu nguyện thiết tha cùng nhịp với Hội Thánh.

Nhờ đời sống thiêng liêng đó, linh mục mới có thể làm chứng hữu hiệu cho Chúa qua đức ái vô vị lợi, qua đức vâng lời khiêm tốn, qua đức khó nghèo và khiết tịnh từ bỏ chính mình, qua đức nhiệt thành rao giảng Lời Chúa.

Thiếu đời sống thiêng liêng, người linh mục sẽ dễ rơi vào hoàn cảnh làm linh mục, chứ không thực sự là linh mục của Chúa.

Vì thế, khi cầu cho linh mục, ta nên khẩn khoản xin Chúa cho linh mục được sống theo Thánh ý Chúa, tức là ưu tiên biết lo cho đời sống thiêng liêng của mình.

Nếu đời sống thiêng liêng nơi một linh mục dần dần trở nên khô cạn, rồi cả linh mục lẫn cộng đoàn của linh mục coi đó là chuyện bình thường, không chút áy náy, thì tình hình đạo nơi đó sẽ khó tránh khỏi những hậu quả đáng lo ngại. 

Công bằng mà nói, nhiều trường hợp đời sống thiêng liêng nơi linh mục bị giảm sút, cũng một phần do những yếu tố bên ngoài tác động. Trong những yếu tố bên ngoài đó, không thiếu yếu tố nội bộ. Ngoài ra, ác quỷ vô hình bao giờ cũng rất hăng say tìm cách làm hư những người theo Chúa. Mưu mô của chúng thường được trá hình dưới nhiều hình thức và động lực mang màu đạo đức.

Vì thế, cầu cho ơn thánh hóa linh mục nhiều khi cũng nên kèm theo việc xin Chúa thanh luyện cơ chế, bầu khí và cộng đoàn mà linh mục cùng chung sống.

Chia sẻ trên đây của tôi chỉ là một ý kiến nhỏ về một vấn đề lớn.

Mong rằng thao thức này cũng được kể như một lời cầu nguyện chân thành tha thíêt hiệp thông. Với ý thức rằng: Vấn đề này đang và sẽ còn trở thành phức tạp. Nó sẽ là một thử thách lớn cho Hội Thánh toàn cầu nói chung và cho Hội Thánh Việt Nam nói riêng.

Tuy nhiên, nếu chúng ta vững tâm cầu nguyện với Thánh Tâm Chúa, thì vấn đề này, dù khó khăn đến đâu, cũng sẽ được giải quyết tốt đẹp. Các linh mục của chúng ta sẽ được ơn phản chíêu tình yêu cứu độ của Thánh Tâm. Dù trong hoàn cảnh nào, các ngài sẽ là những linh mục của Thánh Tâm, dấn thân đưa tình yêu Chúa vào các linh hồn đang đợi chờ Nước Chúa.

+ GM JB Bùi Tuần