Sách » Văn Học Trong Nước » Giai thoại văn học

Điển Tích Truyện Kiều - Đào Nguyên

Chào mừng , đón hỏi dò la
Đào Nguyên lạc lối đâu mà đến đây

Đào nguyên là gốc đào, có người còn gọi là động đào nguyên hoặc động bích (động xanh).

Đời nhà Tấn có nhà thơ Đào Tiềm, tức Nguyên Lượng Đào Uyên Minh. Trong những bài thơ của ông, được truyền tụng nhất là hai bài Quy khư lai từ và Đào Nguyên ký, được kể thành chuyện:

Đời nhà Tấn , tại huyện Võ Lăng có một lão chài, đánh cá dọc theo khe núị Một hôm đang chèo thuyền đánh cá, ông thấy một đóa hoa đào trôi từ khe núi rạ Ông nghĩ:

- Hoa đào trôi ra từ nơi phát nguyên, chứng tỏ ở đầu nguồn có dân cư và nơi ấy có trồng nhiều hoa quí, nhất là anh đào.

Ông lão chèo thuyền ngược dòng nước để tìm chốn đào nguyên. Thuyền đi mãi, chỉ thấy rừng núi xanh mướt, lão ông không nản. Sau cùng cũng tìm đến được một nơi dân cu khá đông, đời sống an nhàn và có trồng nhiều loài hoa quí, nhất là hoa đào.. Lão ông đi sâu vào xóm thì thấy ở đây vườn đào san sát, đúng là một động đào. Dân sống trong các vườn đào đều ăn mặc theo y phục kiểu nhà Tần, thời Chiến quốc. Thật là một điều lạ, ở nơi rừng sâu núi cao lại có một vùng dân cư, cuộc sống đã có từ lâu đời mà không ai biết. Hỏi ra mới hay: họ vốn là những người nước Tần, nhưng không chịu được chế độ hà khắc của Tần Thủy Hoàng và tướng Ly Tư nên kéo nhau di cư lên đây đã mấy đời. Con ngườ sống ơ" đây thật khả ái, thanh thản. Lão ngư ông lưu lại ít ngày, rồi xuôi dòng trở làng cũ, thuật lại mọi điều mình đã trông thấy nơi đào nguyên.

Thời gian sau, lão ông rời bỏ quê mình, ngược dòng tìm đến đào nguyên. Những đào nguyên trước, không còn tìm thấy đâu nữa.

Hay đây là cảnh tiên. Từđó người đời sau dùng chữ đào nguyên để chỉ nơi tiên cảnh .