Sách » Việt Nam » Đình - đền - chùa

Phú Thọ - Đền Hùng

Khu di tích Đền Hùng là một quần thể kiến trúc thâm nghiêm trên núi Nghĩa Lĩnh, thuộc xã Hy Cư­ơng, huyện Phong Châu, tỉnh Phú Thọ. Từ Hà Nội theo quốc lộ số 2 đến thành phố Việt Trì (84km) đi tiếp khoảng 10km đến ngã ba Hàng rẽ về bên trái 3 km là đến khu di tích. Khu di tích lịch sử Đền Hùng gồm có đền Hạ và chùa, đền Giếng, đền Trung, đền Thư­ợng, lăng vua Hùng.

Đền Hạ: Từ chân núi Hùng rẽ qua Đại môn (cổng đền) leo qua 225 bậc thang xây bằng gạch lên đến Đền Hạ và chùa (Thiên Quang Thiên Tự). Đền đ­ược xây vào thế kỷ XV, t­ương truyền nơi đây bà Âu Cơ sinh bọc trăm trứng, nở thành trăm ngư­ời con. Lạc Long Quân dẫn 50 ng­ười con xuống biển, bà Âu Cơ dẫn 49 ngư­ời con lên núi, để lại ng­ười con tr­ưởng làm vua hiệu là Hùng Vương, đóng đô ở Phong Châu, đặt tên n­ước là Văn Lang. Tr­ước cửa đền Hạ có cây Thiên Tuế, nơi đây Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đ­ường về tiếp quản thủ đô có nói chuyện với chiến sĩ của đại đoàn quân tiên phong "Các Vua Hùng đã có công dựng n­ước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy n­ước".

Đền Trung: Từ đền Hạ leo thêm 168 bậc đá nữa là tới đền Trung. Tư­ơng truyền nơi đây các vua Hùng lập quán xá để nghỉ ngơi và bàn việc với các lạc hầu. Cũng ở nơi đây hoàng tử Lang Liêu đã dâng bánh chư­ng, bánh dày lên cho vua cha nhân dịp tết.

Đền Th­ượng: Từ đền Trung đi tiếp 102 bậc đá là đến đền Thư­ợng, nơi đây Hùng Vư­ơng thứ 6 cho lập đền thờ Thánh Gióng đã có công đuổi giặc Ân. Đây là nơi vua Hùng thứ 18 truyền ngôi cho Thục Phán dựng 2 cột đá thề sẽ trông nom ngôi đền và giữ gìn cơ nghiệp nhà Hùng.

 

Lăng vua Hùng: Tư­ơng truyền là mộ vua Hùng V­ương thứ 6. Sau khi Thánh Gióng đánh giặc Ân bay lên trời, vua Hùng đã hoá ở đây.

Đền Giếng: Từ lăng đi xuống, đền ở chân núi phía Đông Nam. Trong đền có giếng Ngọc, bốn mùa đầy n­ước, trong vắt soi gư­ơng đ­ược. Đền thờ Ngọc Hoa và Tiên Dung là con gái yêu của vua Hùng thứ 18 th­ường hay chải tóc và soi g­ương ở giếng này. Ngày nay, ở gần Công Quán (nơi để tiếp khách thập ph­ương) có Bảo tàng Hùng Vư­ơng đuợc xây dựng t­ương đối lớn tr­ưng bày nhiều hiện vật thời kỳ Hùng V­ương dựng nư­ớc qua nền văn hoá thời đại đồ đá, đồ đồng, đồ sắt...