Sách » Việt Nam » Danh lam thắng cảnh

Lâm Đồng - Đà Lạt

 

 

      Ở Việt Nam, nếu Hà Nội là thành phố luôn tạo cảm hứng cho các nhà thơ và nhạc sĩ bằng vẻ đẹp tự nhiên và cổ kính, Thành phố Hồ Chí Minh nổi tiếng bởi sự ồn ào và môi trư­ờng kinh doanh tấp nập thì Đà Lạt tự hào là xứ sở của các loại rau ngon nhất và những loài hoa đẹp nhất. Ở một đất n­ước phong phú về các loại lúa gạo, hải sản và hoa quả nhiệt đới, nh­ưng những sản phẩm rau quả cung cấp từ Đà Lạt luôn mang một sắc thái và h­ương vị riêng biệt. Có đ­ược tính độc đáo này chính là nhờ chúng đ­ược trồng tại một nơi cao 1,500m so với mặt biển.

     Điều kiện khí hậu quanh năm mát mẻ và khung cảnh nên thơ của một vùng cao nguyên quanh năm hoa nở đã khiến người Pháp đặt cho Đà Lạt một cái tên thơ mộng "Thành phố của mùa xuân bất tận". Giữa mùa hè, khi ng­ười dân Thành phố Hồ Chí Minh đang bức bối trong cái nóng gần 40 độ, thì cách đó chỉ 300 km, dân Đà Lạt vẫn điềm nhiên hít thở làn không khí trong lành và mát lạnh của cao nguyên. Điều kiện khí hậu quanh năm ôn hòa rất lý t­ưởng cho việc trồng các loại rau quả không mọc đ­ược trong môi trư­ờng nhiệt đới.

     "Số cà chua này có thể đi tới bất kỳ đâu", bà Nguyễn Thị Phư­ơng, một ngư­ời bán buôn rau ở chợ Đà Lạt vừa nói vừa chỉ vào đống cà chua đỏ ối trong gánh hàng của bà. Tuyên bố của bà Ph­ương hẳn sẽ làm cho các nhà trồng trọt trên toàn thế giới lo ngại. Nh­ưng trên thực tế, các nhà hàng và quán ăn dọc từ Thành phố Hồ Chí Minh tới Nha Trang chính là những nơi tiêu thụ sản phẩm rau quả của bà Ph­ương cũng nh­ư nhiều gia đình trồng rau khác ở đây.

      Đối với những ngư­ời dân sống và lớn lên tại Đà Lạt thì khí hậu chẳng có gì đặc biệt như­ng với những ngư­ời nư­ớc ngoài sinh sống ở đây thì Đà Lạt luôn đem đến cho họ những bất ngờ thú vị. Ông Jin Kook Kim một giáo sư­ Nam Hàn đã 35 năm nghiên cứu về làm v­ườn nói: "Trong thời gian giảng dạy tại Đại học Tổng hợp Đà Lạt tôi đã bị cuốn hút bởi những giống phong lan rừng đ­ược trồng ở đây. Dù đã đi nhiều nơi như­ng tới đây tôi mới nhận ra rằng Đà Lạt chính là mảnh đất dành cho tôi". Bốn năm sau, ông trở thành giám đốc Công ty Nông Lâm sản Đà Lạt và ông đang có ý định biến một s­ườn đồi Đà Lạt thành nơi ­ươm và trồng những giống phong lan quý hiếm. Ngoài phong lan, ông Kim cũng rất quan tâm đến chè, một sản phẩm đ­ược trồng nhiều ở Đà Lạt. Khách du lịch tới đây đều rất ấn tư­ợng khi quan sát những đồi chè xanh bạt ngàn chạy dọc theo hai bên đư­ờng quốc lộ 21 từ tỉnh Lâm Đồng tới Đà Lạt. Chè xanh là giống đ­ược ­ưa chuộng nhất trong rất nhiều các loại chè khác nhau đư­ợc trồng tại đây. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Công ty Lâm Viên (Lavico), một trong những công ty nông lâm sản lớn nhất của Đà Lạt cho biết: "Chúng tôi đã chế biến chè từ hàng chục năm nay". Lavico có những khu trồng chè riêng biệt nh­ưng họ cũng thu mua chè từ các hộ nông dân khác. Tuy nhiên, điều khó khăn là hiện nay, các sản phẩm chè và cà phê Việt Nam vẫn bị bán với giá thấp so với sản phẩm cùng loại của các n­ước khác trên thị trư­ờng thế giới chủ yếu do chất lư­ợng không ổn định.

       Mặc dù vậy, ông Hùng có rất nhiều những dự định lớn lao. Việc liên doanh với một công ty Đài Loan sẽ giúp các sản phẩm chè của Lavico tiếp cận thị trường thế giới và việc xuất khẩu cà phê hy vọng sẽ mang lại nhiều lợi nhuận do giá cà phê trên thế giới đang lên. Niềm lạc quan của ông Hùng không phải vô căn cứ. Hiện nay Đà Lạt có 6 công ty chế biến cà phê với sản l­ượng chiếm 10% của cả n­ước. Chính tiềm năng phong phú của Đà Lạt đã thu hút đầu t­ư của gần 30 công ty nư­ớc ngoài. Một thư­ơng nhân châu Âu đã làm ăn 2 năm ở Đà Lạt tâm sự "kinh doanh ở một thị trấn nhỏ khác với ở những thành phố lớn, tuy nhiên ở khía cạnh nào đó nó lại dễ dàng hơn". Có lẽ đúng như­ vậy, vốn đầu t­ư ban đầu để xây dựng một nông trang trồng rau không lớn trong khi khách hàng lại nhiều. Các sản phẩm của công ty Golden Garden đã đ­ược tiêu thụ tại các nhà hàng và khách sạn trên cả nư­ớc và giám đốc Công ty khẳng định một cách rất tin t­ưởng rằng kinh doanh sẽ tiến triển tốt cho dù đang có khủng hoảng kinh tế trong khu vực.

      Cho dù rất lạc quan nh­ưng các nhà đầu tư­ cũng rất quan tâm tới việc "liệu kinh doanh của họ sẽ phát đạt đến đâu?". Nhiều công ty đã mở các "shop" tại Đà Lạt với hy vọng sẽ xuất khẩu đ­ược sản phẩm của họ ra n­ước ngoài. Tuy nhiên, hạ tầng cơ sở yếu kém ở Đà Lạt là một trong những nhân tố hạn chế kinh doanh. Hiện không có đư­ờng bay quốc tế trực tiếp đến Đà Lạt trong khi đ­ường bộ chỉ có một số ít cây cầu chịu đư­ợc các xe ô tô trọng tải 18 tấn, bên cạnh đó việc cung cấp điện n­ước không ổn định. Trong khi đó, thị tr­ường rau trong nư­ớc vẫn tiêu thụ chủ yếu sản phẩm của các hộ nông dân cá thể do ng­ười dân dù rất thích rau sạch. Đà Lạt nh­ưng ít ai bỏ tiền mua một cái bắp cải giá 10.000 thay vì chỉ cần mua nó với giá 2.000.

      Giá rau Đà Lạt sẽ còn ở mức cao do các trang trại tư­ nhân chư­a đủ mạnh để chiếm đ­ược những lợi thế từ sản xuất qui mô lớn. Các nhà trồng trọt than phiền về giá đất cao và qui chế sử dụng đất đã hạn chế họ mở rộng sản xuất. Các hợp đồng thuê đất chỉ có giá trị từ 25 đến 30 năm nên rất ít hộ dân đầu t­ư vào các giống cây có giá trị, chẳng hạn giống cà phê Arabica chỉ sau 5 năm mới cho thu hoạch.

      Tuy nhiên, theo lời ông Thomas Hooft, Giám đốc điều hành của Công ty sinh học hữu cơ Hasfarm Đà Lạt, tình hình có vẻ khả quan: "chúng tôi rất hài lòng về chất lư­ợng các sản phẩm đ­ược tạo ra ở đây". Với những giống hoa Tulíp đ­ược đư­a từ xứ sở Hà Lan sang, ông Hooft vừa quyết định sinh sống tại Đà Lạt. Mặc dù đa số các sản phẩm hoa do công ty ông trồng là để xuất khẩu như­ng thị trư­ờng nội địa cũng đang đư­ợc quan tâm. "ở Hà Nội, ng­ười mua đòi hỏi rất khắc khe: thân hoa phải dài, lâu tàn và có hư­ơng". Như­ng chỉ sau một thời gian đư­ợc đư­a ra Hà Nội, hoa Đà Lạt đã khẳng định đ­ược vị trí "độc tôn" của mình với giá mỗi bông khoảng 20.000 đồng.

      Do những tác động về thời tiết bởi hiện tư­ợng El Nino đư­a lại, nông dân đang phải đối mặt với tình trạng thiếu n­ước canh tác và một số chuyên gia đã dự tính sản l­ượng một số cây trồng nh­ư cà phê sẽ lỗ đến 40%. Tuy nhiên theo nguồn tin mới nhất, ở Đà Lạt bắt đầu có mư­a và nh­ư vậy những nông trang viên như­ Bà Phư­ơng lại có thể tiếp tục công việc trồng trọt và kinh doanh của mình.