Sách » Lịch Sử » Truyện kể danh nhân lịch sử Trung Quốc

Sở Trang Vương nhất minh kinh nhân

Sau khi nước Sở bị nước Tấn đánh bại tại Thành Bộc ít lâu, Sở Thành Vương bị con trai là Thương Thần giết hại một cách tàn nhẫn. Thương Thần lên làm vua, tức Sở Mục Vương, nhà vua không cam chịu nước Sở mất đi địa vị bá chủ, liền áp dụng một loạt chính sách nước giàu binh mạnh, tăng cường huấn luyện binh mã. Nhưng trong lúc nhà vua chuẩn bị giao tranh, quyết một trận sống mái với nước Tấn, thì chẳng may bị bệnh đột ngột qua đời, con trai của nhà vua lên nối ngôi, tức Sở Trang Vương.

Năm 631 trước công nguyên, nước Tấn nhân cơ hội nước Sở bận việc tang, đã thu nạp mấy nước nhỏ vốn phụ thuộc nước Sở, rồi kết thành đồng minh. Nước Sở nhận được tin này, các đại thần đều tới tấp yêu cầu nhà vua xuất binh để tranh bá với nước Tấn. Nhưng Sở Trang Vương vừa mới lên ngôi được ít lâu lại làm ngơ trước việc này, mà hàng ngày chỉ ăn chơi với đám quý phi, ban ngày thì du ngoạn săn bắn, đêm đến thì bày tiệc uống rượu, không mảy may để ý đến việc triều chính và cơ nghiệp bá chủ, mọi lời khuyên của các đại thần đều bỏ ngoài tai, tình trạng này cứ kéo dài mãi tới ba năm trời. Hơn nữa, nhằm được yên tĩnh hơn, nhà vua đã cho dựng một tấm biển gỗ trên viết: "Ai dám can ngăn thì chém chết".

Lệnh cấm tuy nghiêm, nhưng vẫn không thể nào đe dọa được các trung thần trong triều, đại thần Ngũ Cử sau khi trải qua suy nghĩ kỹ liền vào cung gặp Sở Trang Vương, đến nơi thì thấy nhà vua một tay ôm Trịnh Cơ, một tay ôm Sái Nữ, say ngất ngưởng đang ngồi xem ca múa. Khi thấy Ngũ Cử đến liền nheo mắt hỏi rằng: "Đại phu đến đây muốn uống rượu hay vui chơi ?". Ngũ Cử đáp rằng: "Có người bảo thần đoán một câu đố, mà thần nghĩ mãi không ra, nên mới đến nhờ đại vương đoán giúp". Sở Trang Vương vội hỏi lại: "Câu đố gì mà khiến đại phu lại đoán không ra? Đại phu hãy nói ta nghe". Ngũ Cử chậm rãi nói: "Thủ đô nước Sở có một con chim lớn màu sắc rực rỡ, vô cùng đẹp đẽ, nó ung dung đậu trên đồi cao, đã ba năm trời không bay không hót, các văn võ trong triều đều không biết nó là loài chim gì?". Sở Trang Vương nghe xong đã hiểu rõ ngụ ý của Ngũ Cử, bèn cười đáp rằng: "Trẫm đoán ra rồi, đó không phải là một con chim bình thường, nó ba năm không bay, nhưng đã bay thì vút cao chọc trời. Nó ba năm không hót, mà đã hót thì khiến mọi người phải khiếp vía, khanh cứ chờ đấy mà xem". Ngũ Cử đã đoán biết được ý của Sở Trang Vương, liền vui vẻ lui ra.

Mấy tháng sau, con chim ấy vẫn im lặng như trước, không hót cũng không bay, suốt ngày đắm chìm trong tửu sắc. Đại thần Tô Tòng không thể nhịn được nữa, bèn khóc lóc đến g̣ặp Sở Trang Vương, Nhà vua không hiểu ra sao liền hỏi rằng: "Tiên sinh làm sao lại thương tâm như vậy?". Tô Tòng đáp: "Thần thương tâm là bởi mình sắp chết và nước Sở sắp bị diệt vong". Sở Trang Vương không hiểu bèn hỏi tại sao thì Tô Tòng đáp: "Thần muốn khuyên nhưng đại vương không nghe, thì thần tất bị giết chết. Đại vương suốt ngày đam mê tửu sắc, không coi việc triều chính, thì nước Sở bị diệt vong đã ở ngay trước mắt". Sở Trang Vương nổi giận mắng rằng: "Ngươi rõ là muốn chuốc lấy cái chết, đã biết mà vẫn làm, thực là ngu ngốc đến cùng cực". Tô Tòng đau đớn nói: "Thần tuy ngốc nhưng đại vương còn ngu ngốc hơn thần, sau khi thần chết thì còn có tiếng thơm là trung thần, còn đại vương thì sao? Sau khi nước Sở bị diệt thì đại vương sẽ là một ông vua mất nước mà thôi".

Từ đó về sau, Sở Trang Vương quyết định lìa xa Trịnh Cơ và Sái Nữ, lập Phàn Cơ là phu nhân, chỉnh đốn nội chính, trọng dụng các trung thần Ngũ Cử, Tô Tòng v v, đã bình định được cuộc nổi loạn của Đấu Việt Thúc, cũng trong năm đó đã thôn tính được các nước nhỏ xung quanh, mấy năm sau đánh bại được nước Tống. Năm thứ 8 lại đánh bại bộ tộc Nhung, tiến một mạch đến ngoại ô Lạc Ung đô thành nhà Chu, rồi tổ chức một cuộc duyệt binh rầm rộ để uy hiếp nhà Chu. Chu Định Vương hoảng sợ bèn cử đại thần Vương Tôn Mãn đến úy lạo quân Sở. Trong lúc trò chuyện với Vương Tôn Mãn, Sở Trang Vương liền nhân tiện hỏi về trọng lượng và kích cỡ của 9 chiếc đỉnh trong hoàng thất nhà Chu, Vương Tôn Mãn tinh ý đã hiểu ngay chí hướng muốn chiếm đoạt thiên hạ nhà Chu của Sở Trang Vương mới khuyên rằng: "Sự giàu mạnh của một nước là nhờ vào phẩm hạnh và đạo đức của nhà vua, phải lấy đức trị nước, lấy đức phục người, hà tất phải đi hỏi đỉnh của người ta nặng nhẹ ra sao". Sở Trang Vương cảm thấy hiện còn chưa đủ thực lực để diệt nhà Chu, bèn diễu võ dương oai một lúc rồi rút quân về.

Năm 597 trước công nguyên, Sở Trang Vương dấy binh đánh nước Trịnh, nước Tấn cử đại tướng Tuân Lâm Phụ dẫn quân sang giúp nước Trịnh, hai bên kịch chiến ở Giao Thành ven sông Hoàng Hà, cuối cùng quân Tấn bị thất bại thảm hại, người ngựa bị chết mất một nửa, còn một nửa tháo chạy ra bờ sông, vì thuyền ít người đông, rất nhiều người bị dồn xuống nước. Đại phu Phan Đảng khuyên Sở Trang Vương nên thừa thắng truy kích, để giết gọn quân Tấn thì Sở Trang Vương nói rằng: "Từ trận thất bại ở Thành Bộc, nước Sở ta không thể nào ngẩng mặt lên được, nay chúng ta đã thu được đại thắng, rửa được nhục xưa, thi hà tất còn giết nhiều người để làm gì".

Cuối cùng Sở Trang Vương đã trở thành bá chủ, cùng với Tề Hằng Công, Tấn Văn Công, Tống Tương Công, Tần Mục Công được lịch sử gọi là "Xuân Thu Ngũ Bá".