Sách » Lịch Sử » Truyện kể danh nhân lịch sử Trung Quốc

Bát vương chi loạn

Tấn Võ Đế cho rằng, sở dĩ triều nhà Ngụy bị diệt vong là vì không giao quyền lực cho con em hoàng tộc, khiến vương thất bị cô lập. Nên nhà vua đã phong cho các con em cùng họ làm vương, cho phép các vương đều có quân đội và tự thống lĩnh, trấn thủ các nơi hiểm yếu. Ông cho rằng làm như vậy thì các vương sẽ ủng hộ vương thất, ách thống trị của dòng họ Tư Mã sẽ được củng cố vững vàng. Nhưng ngờ đâu kết quả thì ngược lại, đã để lại cho hậu thế tai họa gây rối, chém giết và tranh đoạt quyền lợi lẫn nhau.

Năm 290 công nguyên, Tấn Võ Đế lâm bệnh nặng, vì thái tử là người khiếm trí, tuy đã ngoài 30 tuổi nhưng vẫn khiến nhà vua không được yên tâm, mới lập di chiếu cho phép cha của hoàng hậu là Dương Tuấn và chú là Nhữ Nam Vương-Tư Mã Lương cùng gánh vác việc triều chính. Nhưng Dương Tuấn có tham vọng càng lớn hơn, đã thông đồng với hoàng hậu viết một bản di chiếu giả, chỉ định riêng mình nắm toàn bộ việc triều chính. Sau khi Tấn Võ Đế qua đời, thái tử Tư Mã Trung lên nối ngôi, tức Tấn Huệ Đế. Nhà vua không để tâm vào việc trị nước, nên mọi quyền hành vẫn nằm trong tay Dương Tuấn. Các chư hầu không phục, đều đang chờ đợi thời cơ để nhúng tay vào. Hoàng hậu Giả Nam Phượng là một người cay nghiệt và hiểm độc, bà không nỡ lòng để quyền bính nhà nước rơi vào tay Vương Tuấn, đã ngấm ngầm câu kết với Nhữ Nam Vương-Tư Mã Lượng và Sở Vương-Tư Mã Vĩ tuyên bố Dương Tuấn mưu làm phản rồi giết chết, đưa Tư Mã Vĩ lên nắm việc triều chính, Tư Mã Lượng thấy vậy sinh ra mâu thuẫn với Tư Mã Vĩ. Giả hoàng hậu bèn lợi dụng Tư Mã Vĩ giết chết Tư Mã Lượng, rồi quay sang vu vạ cho Tư Mã Vĩ rồi giết nốt.

Sau đó, Giả hoàng hậu lấy danh nghĩa thái tử viết một lá thư bức Tấn Huệ Đế thoái vị, rồi kiếm cớ mời thái tử đến uống rượu, nhân lúc thái tử say rượu lũ lẫn, lừa thái tử chép lại bức thư đó. Ngày hôm sau, Giả hoàng hậu triệu tập Tấn Huệ Đế và các đại thần trong triều lại, rồi tuyên bố thái tử mưu làm phản, mọi người xem thư đều nhận ra chữ viết của thái tử, nên thái tử bị phế truất. Các đại thần trong triều vốn rất bất mãn với mưu kế hiểm độc và chuyên quyền của Giả hậu, nay lại mưu đồ phế bỏ thái tử, khiến họ càng thêm bực tức, nên mới dẫn tới sự kiện " Bát vương chi loạn" sau này.

Sau khi thái tử bị phế bỏ, Triệu Vương Luân đang nắm quyền chỉ huy cấm quân lúc đó thấy thời cơ đã tới, bèn tung tin là các đại thần đang bí mật bàn bạc để giúp thái tử hồi phục lại ngôi vị. Giả hoàng hậu vô cùng hoảng hốt, bèn sai người bỏ thuốc độc cho thái tử uống chết. Việc làm này khiến Triệu Vương Luân càng có cớ hơn, lập tức cử cấm quân hiệu úy Tề Vương-Tư Mã Quýnh vào cung bắt Giả hậu. Tề Vương đến nơi tuyên bố rằng: "Tôi phụng chiếu thư của Hoàng thượng đến bắt hoàng hậu". Giả hậu nghe vậy liền quát lên rằng: "Mọi chiếu thư của hoàng thượng đều do ta phát ra, sao lại có chiếu thư nào khác ?". Tề Vương bất chấp Giả hậu làm ầm lên, liền rút kiếm chém chét, Giả hậu chuyên bày mưu hại người, nay lại rơi vào cạm bẫy của người khác.

Triệu vương-Tư Mã Luân lên nắm việc triều chính, hắn được thăng đến chức tể tướng còn chưa vừa ý, lại còn giam lỏng Tấn Huệ Đế, rồi tự xưng hoàng đế, các đồng đảng đều được làm quan. Thời bấy giờ trên chót mũ các quan đều có cắm đuôi chồn, vì trong một lúc phong người làm quan quá nhiều, nên đuôi chồn không đủ dùng đành phải dùng đuôi chó để thay thế. Do đó trong dân gian mới có câu ca dao rằng: "Điêu bất túc, cảu mao tục". Cụm từ "Cảu vĩ tục điêu" còn được dùng mãi tới ngày nay.

Chư hầu các nơi nghe tin Triệu vương Tư Mã Luân lên làm vua, ai nấy đều không phục, giữa họ lại xảy ra tranh chấp sát phạt nhau. Tham gia cuộc hỗn chiến này có Triệu vương-Tư Mã Luân; Tề Vương- Tư Mã Quýnh; Trường Sa Vương-Tư Mã Nghĩa; Đông Hải Vương-Tư Mã Việt. Thêm vào đó là Nhữ Nam Vương -Tư Mã Lượng và Sở Vương-Tư Mã Vĩ đã bị giết chết, trong lịch sử gọi là "Bát vương chi loạn". Cuộc chém giết đẫm máu này đã lan rộng tới Lạc Dương, Tràng An và khu vực rộng lớn ở phía nam và phía bắc sông Hoàng Hà, chiến tranh kéo dài trong 16 năm, các vương nối tiếp nhau bị tử trận, chỉ còn lại mỗi Đông Hải Vương-Tư Mã Việt. Ông đánh thuốc độc độc chết vua Tấn, rồi lập em vua là Tư Mã Sí lên làm vua, tức Tấn Hoài Đế, vương triều Tây Tấn từ đó càng thêm suy thoái.